حمله پانیک و حمله قلبی می توانند در بعضی موارد علائم بسیار شبیه به هم داشته باشند. تپش قلب، درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق، سرگیجه و احساس ترس شدید ممکن است در هر دو حالت دیده شود. همین شباهت باعث می شود فردی که ناگهان دچار این علائم می شود، تصور کند دچار حمله قلبی شده است.
از طرف دیگر، یکی از اشتباهات مهم این است که هر درد قفسه سینه یا تپش قلب را به اضطراب و حمله پانیک نسبت دهیم. بعضی حملات قلبی می توانند با علائم غیر واضح شروع شوند و همیشه با درد شدید همراه نیستند.
در این مقاله بررسی می کنیم حمله پانیک و حمله قلبی چه تفاوت هایی دارند، هر کدام چگونه ایجاد می شوند، چه علائمی دارند و در چه شرایطی باید فورا کمک پزشکی دریافت کرد.
حمله پانیک چیست؟
حمله پانیک یک دوره ناگهانی از ترس یا ناراحتی شدید است که می تواند حتی زمانی که خطر واقعی وجود ندارد ایجاد شود. این حمله معمولا به صورت ناگهانی شروع می شود و علائم جسمی قابل توجهی ایجاد می کند.
در زمان حمله پانیک، بدن وارد حالت هشدار می شود و سیستم عصبی سمپاتیک فعال می شود. در نتیجه ضربان قلب افزایش پیدا می کند و تنفس ممکن است سریع تر شود.
فرد ممکن است احساس کند اتفاق خطرناکی در حال رخ دادن است، کنترل خود را از دست داده یا حتی در حال مرگ است. شدت این احساسات می تواند بسیار زیاد باشد، حتی اگر علت اصلی حمله یک مشکل جسمی خطرناک نباشد.
علائم شایع حمله پانیک
حمله پانیک می تواند علائم مختلفی ایجاد کند، از جمله:
- تپش یا افزایش ضربان قلب
- احساس فشار یا ناراحتی در قفسه سینه
- تنگی نفس یا احساس خفگی
- لرزش بدن
- تعریق
- احساس گرما یا سرما
- سرگیجه یا سبکی سر
- حالت تهوع
- احساس بی حسی یا گزگز
- احساس غیرواقعی بودن محیط
- ترس شدید از مرگ
- ترس از دست دادن کنترل
همه افراد تمام این علائم را تجربه نمی کنند و شدت آنها نیز می تواند متفاوت باشد.
حمله قلبی چیست؟
حمله قلبی یا سکته قلبی زمانی اتفاق می افتد که جریان خون به بخشی از عضله قلب به اندازه کافی نرسد. در بسیاری از موارد، علت ایجاد این مشکل بسته شدن یا تنگی شدید یکی از عروق کرونر است.
اگر جریان خون به موقع برقرار نشود، عضله قلب می تواند آسیب ببیند. به همین دلیل حمله قلبی یک وضعیت پزشکی جدی است و در صورت شک به آن باید هرچه سریع تر کمک پزشکی دریافت شود.
حمله قلبی با ایست قلبی یکی نیست. در حمله قلبی، جریان خون به بخشی از عضله قلب دچار مشکل می شود، در حالی که ایست قلبی به توقف ناگهانی فعالیت موثر قلب مربوط است.
علائم حمله قلبی چیست؟
یکی از مهم ترین علائم حمله قلبی، ناراحتی در قفسه سینه است. این ناراحتی ممکن است به شکل فشار، سنگینی، فشردگی یا احساس ناخوشایند در مرکز یا سمت چپ قفسه سینه احساس شود.
علائم احتمالی دیگر عبارتند از:
- انتشار درد یا فشار به بازو، شانه، پشت، گردن یا فک
- تنگی نفس
- تعریق سرد
- تهوع یا استفراغ
- سرگیجه
- ضعف شدید
- احساس سبکی سر
- تپش قلب
- خستگی غیرعادی
علائم حمله قلبی در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد ممکن است درد واضح قفسه سینه نداشته باشند و بیشتر با تنگی نفس، ضعف، تهوع یا احساس ناخوشایند در قفسه سینه مواجه شوند.
تفاوت اصلی حمله پانیک و حمله قلبی چیست؟
یکی از تفاوت های مهم این دو وضعیت، شرایط شروع علائم است.
حمله پانیک ممکن است حتی در حالت استراحت و بدون وجود فعالیت فیزیکی یا مشکل مشخصی ایجاد شود. فرد ممکن است ناگهان دچار ترس شدید و مجموعه ای از علائم جسمی شود.
حمله قلبی اما می تواند در زمان فعالیت یا فشار جسمی ایجاد شود، هرچند ممکن است در حالت استراحت نیز اتفاق بیفتد.
از طرف دیگر، نوع درد نیز می تواند سرنخ بدهد. در حمله قلبی ناراحتی قفسه سینه اغلب به صورت فشار، سنگینی یا فشردگی توصیف می شود و ممکن است به قسمت های دیگری از بدن انتشار پیدا کند.
در حمله پانیک، درد می تواند متفاوت باشد و ممکن است همراه با ترس شدید، تنفس سریع، لرزش و احساس از دست دادن کنترل باشد.
اما هیچ کدام از این تفاوت ها به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.
آیا حمله پانیک می تواند شبیه حمله قلبی باشد؟
بله، دقیقا به همین دلیل تشخیص این دو وضعیت گاهی دشوار است.
افزایش ناگهانی ضربان قلب، درد قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق و سرگیجه می توانند هم در حمله پانیک و هم در حمله قلبی دیده شوند.
حتی ممکن است فردی که قبلا حمله پانیک داشته است، یک علامت قلبی جدید را با اضطراب اشتباه بگیرد.
بنابراین اگر علائم شدید، جدید یا غیرعادی هستند، نباید فقط به دلیل داشتن سابقه اضطراب تصور کرد که حتما حمله پانیک رخ داده است.
درد قفسه سینه در حمله پانیک چگونه است؟
درد یا ناراحتی قفسه سینه در حمله پانیک می تواند شکل های مختلفی داشته باشد. بعضی افراد احساس فشار یا گرفتگی دارند و بعضی دیگر درد تیز یا ناراحتی مبهم را تجربه می کنند.
این درد معمولا در کنار علائم اضطرابی دیگری مانند ترس شدید، تپش قلب، لرزش و تنفس سریع دیده می شود.
با این حال، نوع درد به تنهایی نمی تواند مشخص کند که مشکل از اضطراب است یا قلب. به همین دلیل اگر درد قفسه سینه شدید است یا فرد نمی داند علت آن چیست، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
درد قفسه سینه در حمله قلبی چگونه است؟
ناراحتی ناشی از حمله قلبی معمولا در مرکز یا سمت چپ قفسه سینه احساس می شود و ممکن است به صورت فشار، سنگینی، فشردگی یا پر بودن قفسه سینه توصیف شود.
این ناراحتی ممکن است چند دقیقه ادامه پیدا کند یا از بین برود و دوباره برگردد.
گاهی درد یا فشار به بازو، هر دو بازو، شانه، پشت، گردن، فک یا قسمت بالای شکم نیز انتشار پیدا می کند.
اگر چنین علائمی ایجاد شوند، نباید منتظر ماند تا مشخص شود علت آنها حمله پانیک است یا حمله قلبی.
آیا حمله قلبی همیشه با درد شدید همراه است؟
خیر. حمله قلبی همیشه با درد شدید و واضح قفسه سینه همراه نیست.
برخی افراد ممکن است علائم خفیف تر یا متفاوتی داشته باشند. برای مثال، تنگی نفس، تهوع، ضعف، تعریق یا خستگی غیرعادی ممکن است برجسته تر از درد قفسه سینه باشند.
این موضوع در زنان، سالمندان و افراد مبتلا به دیابت اهمیت بیشتری دارد، زیرا علائم ممکن است کمتر شبیه تصویر کلاسیک حمله قلبی باشند.
به همین دلیل شدت درد به تنهایی نمی تواند خطر حمله قلبی را مشخص کند.
حمله پانیک معمولا چقدر طول می کشد؟
حمله پانیک معمولا به صورت ناگهانی شروع می شود و علائم آن می توانند در مدت کوتاهی به شدت برسند. پس از رسیدن علائم به اوج، بدن به تدریج از حالت هشدار خارج می شود.
با این حال، احساس خستگی، نگرانی یا حساسیت نسبت به علائم بدن ممکن است بعد از پایان حمله نیز ادامه داشته باشد.
اگر فرد بارها دچار چنین حملاتی شود، ممکن است از وقوع دوباره آنها بترسد و همین ترس زمینه ساز حملات بعدی شود.
حمله قلبی چقدر طول می کشد؟
مدت و شدت علائم حمله قلبی ثابت نیست و می تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. ناراحتی قفسه سینه ممکن است چند دقیقه ادامه پیدا کند، از بین برود و دوباره برگردد یا به تدریج شدیدتر شود.
بنابراین نباید منتظر ماند تا درد مدت مشخصی طول بکشد تا تصمیم به دریافت کمک پزشکی گرفته شود.
اگر احتمال حمله قلبی وجود دارد، زمان اهمیت زیادی دارد و ارزیابی سریع پزشکی ضروری است.
تفاوت حمله پانیک و حمله قلبی از نظر علائم
با وجود شباهت های زیاد، بعضی ویژگی ها می توانند به پزشک کمک کنند تا احتمال حمله پانیک یا حمله قلبی را بهتر بررسی کند. با این حال، هیچ علامتی به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست.
| ویژگی | حمله پانیک | حمله قلبی |
|---|---|---|
| شروع علائم | معمولا ناگهانی و گاهی در حالت استراحت | ممکن است هنگام فعالیت یا استراحت ایجاد شود |
| احساس قفسه سینه | درد، گرفتگی یا فشار | معمولا فشار، سنگینی یا فشردگی |
| انتشار درد | معمولا کمتر دیده می شود | ممکن است به بازو، شانه، پشت، گردن یا فک منتشر شود |
| تپش قلب | شایع | ممکن است وجود داشته باشد |
| تنگی نفس | شایع | ممکن است وجود داشته باشد |
| ترس شدید | بسیار شایع | ممکن است ایجاد شود |
| تعریق | ممکن است رخ دهد | تعریق سرد می تواند از علائم مهم باشد |
| تهوع | ممکن است رخ دهد | می تواند وجود داشته باشد |
| سرگیجه | ممکن است رخ دهد | ممکن است وجود داشته باشد |
| ارتباط با فعالیت | معمولا ارتباط مشخصی ندارد | ممکن است با فعالیت تشدید شود |
این جدول فقط برای آشنایی با الگوهای معمول است و نمی تواند جایگزین تشخیص پزشکی شود.
تفاوت شروع حمله پانیک و حمله قلبی
حمله پانیک معمولا به شکل ناگهانی شروع می شود. ممکن است فرد در حال نشستن، خوابیدن، رانندگی یا حتی انجام یک فعالیت عادی باشد و ناگهان احساس ترس شدید و علائم جسمی پیدا کند.
حمله قلبی نیز می تواند ناگهانی شروع شود، اما در بسیاری از موارد علائم هنگام فعالیت، فشار جسمی یا افزایش نیاز قلب به اکسیژن ایجاد یا تشدید می شوند.
با این حال، حمله قلبی فقط هنگام ورزش اتفاق نمی افتد و ممکن است فرد در حالت استراحت نیز دچار آن شود. بنابراین «در حال استراحت بودن» به تنهایی نمی تواند حمله قلبی را رد کند.
تفاوت درد حمله پانیک و حمله قلبی
یکی از مواردی که زیاد درباره آن سوال می شود، تفاوت نوع درد قفسه سینه است.
در حمله قلبی، ناراحتی قفسه سینه بیشتر به شکل فشار، سنگینی، فشردگی یا احساس پر بودن قفسه سینه توصیف می شود. این ناراحتی ممکن است به بازو، شانه، پشت، گردن یا فک نیز گسترش پیدا کند.
در حمله پانیک، درد می تواند حالت متفاوتی داشته باشد و همراه با اضطراب شدید، تنفس سریع، لرزش و احساس ترس ایجاد شود.
اما نمی توان بر اساس «تیز بودن» یا «مبهم بودن» درد با اطمینان گفت که مشکل قلبی نیست. بعضی حملات قلبی علائم متفاوتی دارند و به همین دلیل درد قفسه سینه جدید یا شدید باید جدی گرفته شود.
انتشار درد در حمله قلبی
انتشار ناراحتی از قفسه سینه به بخش های دیگر بدن یکی از نشانه هایی است که می تواند احتمال مشکل قلبی را بیشتر کند.
این ناراحتی ممکن است به:
- بازوی چپ یا راست
- هر دو شانه
- پشت
- گردن
- فک
- قسمت بالای شکم
انتشار پیدا کند.
البته وجود یا نبود انتشار درد به تنهایی برای تشخیص حمله قلبی کافی نیست. بعضی افراد ممکن است چنین علامتی نداشته باشند.
آیا تپش قلب بیشتر نشانه پانیک است یا حمله قلبی؟
تپش قلب در هر دو وضعیت ممکن است دیده شود.
در حمله پانیک، افزایش ضربان قلب معمولا بخشی از واکنش بدن به ترس و اضطراب شدید است. فرد ممکن است همزمان لرزش، تعریق، تنفس سریع و احساس خطر شدید داشته باشد.
در حمله قلبی نیز ممکن است ضربان قلب افزایش پیدا کند یا فرد احساس تپش داشته باشد. علاوه بر این، بعضی حملات قلبی می توانند باعث اختلال در ریتم قلب شوند.
بنابراین تپش قلب به تنهایی نمی تواند مشخص کند که فرد دچار حمله پانیک شده یا حمله قلبی.
تفاوت تنگی نفس در حمله پانیک و حمله قلبی
تنگی نفس می تواند در هر دو وضعیت ایجاد شود.
در حمله پانیک، اضطراب شدید ممکن است باعث تنفس سریع و احساس کمبود هوا شود. فرد ممکن است احساس کند نمی تواند نفس کاملی بکشد، حتی اگر سطح اکسیژن بدن طبیعی باشد.
در حمله قلبی، تنگی نفس می تواند به دلیل اختلال در عملکرد قلب و کاهش توانایی آن برای تامین نیاز بدن ایجاد شود.
اگر تنگی نفس شدید، جدید یا همراه با درد قفسه سینه و ضعف باشد، نباید بدون بررسی آن را به اضطراب نسبت داد.
تعریق در حمله پانیک و حمله قلبی
تعریق می تواند در زمان اضطراب و ترس شدید اتفاق بیفتد. بنابراین عرق کردن به تنهایی نشانه حمله قلبی نیست.
اما تعریق سرد همراه با فشار یا درد قفسه سینه، تهوع، ضعف یا تنگی نفس می تواند یک علامت هشداردهنده باشد.
در چنین شرایطی بهتر است به جای تلاش برای تشخیص در خانه، کمک پزشکی دریافت شود.
تهوع و سرگیجه؛ پانیک یا قلب؟
تهوع، سرگیجه و احساس سبکی سر نیز ممکن است در هر دو حالت دیده شوند.
در حمله پانیک، این علائم می توانند در نتیجه اضطراب شدید و تغییر الگوی تنفس ایجاد شوند.
در حمله قلبی نیز تهوع، سرگیجه و ضعف ممکن است به دلیل تاثیر مشکل قلبی بر گردش خون و عملکرد بدن ایجاد شوند.
بنابراین اگر این علائم همراه با ناراحتی قفسه سینه یا تنگی نفس ایجاد شده اند، نباید آنها را صرفا به اضطراب نسبت داد.
آیا حمله پانیک می تواند هنگام خواب اتفاق بیفتد؟
بله. برخی افراد ممکن است در خواب دچار حمله پانیک شوند و با تپش قلب، ترس شدید، تعریق یا احساس تنگی نفس از خواب بیدار شوند.
این اتفاق می تواند بسیار ترسناک باشد و فرد ممکن است تصور کند دچار حمله قلبی شده است.
با این حال، بیدار شدن با تپش قلب همیشه ناشی از حمله پانیک نیست. مشکلاتی مانند اختلالات ریتم قلب، آپنه خواب و عوامل دیگر نیز می توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
اگر این اتفاق مرتب تکرار می شود، بهتر است علت آن بررسی شود.
چه کسانی بیشتر در معرض حمله قلبی هستند؟
احتمال حمله قلبی با افزایش برخی عوامل خطر بیشتر می شود. از جمله:
- فشار خون بالا
- کلسترول بالا
- دیابت
- سیگار کشیدن
- اضافه وزن و چاقی
- کم تحرکی
- سابقه خانوادگی بیماری قلبی
- افزایش سن
- سابقه بیماری قلبی یا عروقی
وجود این عوامل به معنی حتمی بودن حمله قلبی نیست، اما در فردی که علائم مشکوک دارد اهمیت بیشتری پیدا می کند.
چه کسانی بیشتر دچار حمله پانیک می شوند؟
حملات پانیک ممکن است برای هر فردی اتفاق بیفتند، اما در بعضی افراد احتمال آن بیشتر است.
استرس طولانی مدت، تجربه اتفاقات شدید و پراسترس، اضطراب مداوم و سابقه حملات پانیک می توانند زمینه بروز این حملات را بیشتر کنند.
همچنین بعضی افراد ممکن است پس از تجربه یک حمله پانیک، نسبت به احساسات بدن خود حساس تر شوند و دائما نگران تکرار حمله باشند.
آیا حمله پانیک باعث حمله قلبی می شود؟
حمله پانیک و حمله قلبی دو وضعیت متفاوت هستند. تپش قلب، افزایش تنفس و سایر واکنش های بدن هنگام اضطراب به این معنی نیست که فرد دچار حمله قلبی شده است.
با این حال، استرس شدید و مزمن می تواند روی سلامت قلب و عروق تاثیر بگذارد و مدیریت استرس بخشی از مراقبت کلی از سلامت قلب محسوب می شود.
همچنین فردی که دچار اضطراب است ممکن است در آینده با یک مشکل قلبی واقعی مواجه شود. بنابراین نباید هر علامت جدید قلبی را صرفا به سابقه اضطراب نسبت داد.
تشخیص حمله پانیک و حمله قلبی چگونه انجام می شود؟
تشخیص این دو وضعیت بر اساس مجموعه ای از علائم، معاینه و در صورت نیاز آزمایش های پزشکی انجام می شود.
اگر احتمال حمله قلبی مطرح باشد، پزشک ممکن است از نوار قلب یا ECG و آزمایش خون برای بررسی نشانگرهای آسیب عضله قلب مانند تروپونین استفاده کند.
بر اساس شرایط فرد، ممکن است بررسی های دیگری مانند تصویربرداری یا آزمایش های تکمیلی نیز لازم شود.
در مورد حمله پانیک، پزشک ابتدا علائم و سابقه فرد را بررسی می کند و در صورت نیاز بیماری های جسمی که می توانند علائم مشابه ایجاد کنند را کنار می گذارد.
به همین دلیل تشخیص حمله پانیک معمولا بعد از بررسی مناسب انجام می شود، نه صرفا بر اساس اینکه فرد احساس ترس یا اضطراب داشته است.
اگر شک داریم حمله پانیک است یا حمله قلبی چه کار کنیم؟
اگر فرد نمی تواند با اطمینان تشخیص دهد که علائم او ناشی از اضطراب است یا مشکل قلبی، بهتر است احتیاط کند.
به خصوص در صورت وجود درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف شدید، سرگیجه یا انتشار درد به بازو، پشت، گردن یا فک، باید فورا کمک پزشکی دریافت شود.
در چنین شرایطی منتظر ماندن برای اینکه علائم خودشان برطرف شوند یا جستجوی علائم در اینترنت راه مناسبی برای تشخیص نیست.
تشخیص سریع حمله قلبی اهمیت زیادی دارد و هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال کاهش آسیب به عضله قلب بیشتر خواهد بود.
درمان حمله پانیک و حمله قلبی چگونه است؟
یکی از مهم ترین نکات درباره تفاوت حمله پانیک و حمله قلبی این است که درمان این دو کاملا متفاوت است. حمله قلبی یک وضعیت اورژانسی است و باید هرچه سریع تر جریان خون قلب بررسی و در صورت نیاز درمان شود. در مقابل، حمله پانیک معمولا با کنترل واکنش اضطرابی و درمان زمینه ای اضطراب مدیریت می شود.
اگر احتمال حمله قلبی وجود داشته باشد چه باید کرد؟
اگر فردی دچار فشار یا سنگینی قفسه سینه شده، درد به دست، شانه، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا کرده یا همزمان دچار تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف یا سرگیجه شده است، نباید منتظر ماند تا مشخص شود مشکل پانیک است یا قلب.
در چنین شرایطی باید فورا با اورژانس تماس گرفت. حتی اگر علائم بعد از چند دقیقه کمتر شوند، احتمال یک مشکل قلبی همچنان باید جدی گرفته شود.
در بیمارستان معمولا برای بررسی حمله قلبی از نوار قلب (ECG) و آزمایش خون، به ویژه اندازه گیری تروپونین، استفاده می شود. بسته به شرایط بیمار ممکن است بررسی های دیگری مانند اکوکاردیوگرافی، تصویربرداری یا آنژیوگرافی نیز انجام شود.
نکته مهم این است که تشخیص حمله قلبی فقط بر اساس احساس فرد یا شکل درد امکان پذیر نیست. حتی بعضی حمله های قلبی با علائم خفیف یا غیر معمول شروع می شوند.
اگر مشخص شود حمله پانیک بوده است چه؟
وقتی پزشک علت های جسمی و قلبی را بررسی و رد کند، می توان روی درمان حملات پانیک تمرکز کرد. در بسیاری از افراد، روان درمانی به ویژه روش هایی مانند درمان شناختی رفتاری می تواند به کاهش دفعات و شدت حملات کمک کند.
درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- روان درمانی
- آموزش کنترل اضطراب
- تمرین های تنفسی و آرام سازی
- اصلاح الگوی خواب
- کاهش مصرف کافئین و سایر محرک ها
- فعالیت بدنی منظم
- و در برخی افراد دارو با تجویز پزشک
مصرف خودسرانه داروهای آرام بخش یا داروهای قلبی برای کنترل این علائم توصیه نمی شود. ابتدا باید مشخص شود علت تپش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس چیست.
آیا حمله پانیک می تواند باعث حمله قلبی شود؟
خود حمله پانیک به این معنی نیست که فرد دچار حمله قلبی شده است. با این حال، اضطراب شدید و استرس مزمن می توانند روی فشار خون، ضربان قلب و سلامت عمومی قلب تاثیر بگذارند.
از طرف دیگر، فردی که سابقه بیماری قلبی دارد ممکن است همزمان دچار اضطراب و علائم قلبی شود. بنابراین نباید هر درد قفسه سینه ای را صرفا به اضطراب نسبت داد.
اگر علائم جدید، شدید یا متفاوت از حملات قبلی هستند، بهتر است ابتدا احتمال مشکل جسمی بررسی شود.
آیا حمله پانیک در افراد سالم هم اتفاق می افتد؟
بله. حمله پانیک فقط مخصوص افرادی نیست که بیماری قلبی یا حتی اختلال اضطرابی تشخیص داده شده دارند. ممکن است فردی که تاکنون چنین تجربه ای نداشته، ناگهان دچار ترس شدید، تپش قلب، لرزش، تنگی نفس، سرگیجه و درد قفسه سینه شود.
گاهی هیچ محرک مشخصی هم وجود ندارد و حمله کاملا ناگهانی شروع می شود. همین موضوع می تواند باعث شود فرد تصور کند اتفاق خطرناکی برای قلبش افتاده است.
اگر این حملات تکرار شوند یا ترس از تکرار آنها باعث شود فرد فعالیت های روزمره خود را محدود کند، مراجعه به پزشک یا متخصص سلامت روان اهمیت بیشتری پیدا می کند.
چه کسانی بیشتر در معرض حمله قلبی هستند؟
احتمال حمله قلبی با عواملی مانند افزایش سن، فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا، مصرف دخانیات، اضافه وزن، کم تحرکی و سابقه خانوادگی بیماری قلبی افزایش پیدا می کند.
البته نداشتن این عوامل به معنی غیرممکن بودن حمله قلبی نیست. به همین دلیل، علائم فعلی فرد از سابقه اضطراب او مهم تر هستند.
برای مثال اگر فردی قبلا چندین بار حمله پانیک داشته اما این بار برای اولین بار احساس فشار سنگین در قفسه سینه همراه با انتشار درد به فک و دست دارد، نباید این علائم را به حمله پانیک نسبت دهد.
آیا حمله پانیک شبانه با حمله قلبی تفاوت دارد؟
هر دو حالت می توانند فرد را از خواب بیدار کنند. حمله پانیک شبانه ممکن است با تپش شدید قلب، احساس خفگی، تعریق، لرزش و ترس ناگهانی همراه باشد.
اما اگر فردی بدون سابقه حملات پانیک از خواب بیدار شود و دچار درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس یا تعریق سرد شود، بهتر است احتمال مشکل قلبی جدی گرفته شود.
زمان بروز علائم به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و در صورت وجود علائم هشدار، ارزیابی پزشکی لازم است.
اگر قبلا حمله پانیک داشته باشیم، از کجا بفهمیم این بار متفاوت است؟
شناخت الگوی همیشگی حملات پانیک می تواند کمک کننده باشد. مثلا اگر حملات قبلی همیشه با ترس شدید شروع شده، چند دقیقه بعد به اوج رسیده و سپس برطرف شده اند، تکرار همان الگو می تواند احتمال حمله پانیک را بیشتر کند.
اما حتی در این شرایط هم نباید فرض کرد هر حمله جدید حتما پانیک است.
علائمی مانند موارد زیر اهمیت بیشتری دارند:
- فشار یا سنگینی جدید در قفسه سینه
- درد منتشر شونده به دست، پشت، گردن یا فک
- تنگی نفس غیر معمول
- تعریق سرد
- تهوع شدید
- غش یا نزدیک شدن به غش
- علائمی که با استراحت برطرف نمی شوند
- علائمی که نسبت به حملات قبلی شدیدتر یا متفاوت هستند
در این شرایط، بررسی پزشکی از حدس زدن علت مهم تر است.
آیا می توان حمله پانیک و حمله قلبی را در خانه تشخیص داد؟
خیر، نمی توان با اطمینان چنین تشخیصی انجام داد.
توجه به نوع درد، زمان شروع، مدت علائم و وجود عوامل خطر می تواند سرنخ هایی ایجاد کند، اما این موارد جای تشخیص پزشکی را نمی گیرند. گاهی حمله قلبی علائم خفیف و غیر معمول دارد و گاهی حمله پانیک علائم بسیار شدیدی ایجاد می کند.
بنابراین اگر فرد درباره علت علائم مطمئن نیست، مخصوصا در صورت وجود درد یا فشار قفسه سینه، بهتر است خطر حمله قلبی جدی گرفته شود.
چه زمانی باید فورا به اورژانس مراجعه کرد؟
اگر درد یا فشار قفسه سینه همراه با یکی از علائم زیر باشد، باید آن را یک وضعیت اورژانسی در نظر گرفت:
- انتشار درد به دست، شانه، پشت، گردن یا فک
- تنگی نفس
- تعریق سرد
- تهوع یا استفراغ
- سرگیجه شدید
- ضعف شدید یا غش
- ضربان بسیار سریع یا نامنظم همراه با علائم دیگر
- احساس فشار یا سنگینی مداوم در قفسه سینه
- علائمی که چند دقیقه ادامه پیدا می کنند یا دوباره برمی گردند
در چنین شرایطی نباید برای دیدن اینکه «خودش خوب می شود یا نه» صبر کرد.
چگونه احتمال اشتباه گرفتن این دو حالت را کمتر کنیم؟
بهترین کار این است که الگوی علائم خود را بشناسید و در صورت تکرار حملات، آنها را ثبت کنید. زمان شروع، مدت علائم، ضربان قلب، شرایطی که حمله در آن اتفاق افتاده، میزان استرس، فعالیت بدنی و علائم همراه می توانند اطلاعات مفیدی برای پزشک فراهم کنند.
اگر حملات پانیک قبلا توسط پزشک تشخیص داده شده باشند، درمان منظم اضطراب می تواند دفعات آنها را کاهش دهد. اما تشخیص قبلی پانیک نباید باعث شود علائم جدید قلبی نادیده گرفته شوند.
سخن نهایی
حمله پانیک و حمله قلبی ممکن است علائمی مانند تپش قلب، درد قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق، تهوع و سرگیجه ایجاد کنند و به همین دلیل گاهی تشخیص آنها از یکدیگر دشوار است.
به طور کلی، درد یا فشار قلبی بیشتر حالت سنگینی، فشار یا فشردگی دارد و ممکن است به دست، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا کند. حمله پانیک بیشتر با ترس شدید و ناگهانی، تپش قلب، لرزش، احساس خفگی و علائم اضطرابی همراه می شود. با این حال، هیچ کدام از این تفاوت ها به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.
اگر برای اولین بار دچار درد قفسه سینه شدید، علائم شما شدید یا متفاوت از قبل هستند، یا نمی دانید حمله پانیک است یا قلبی، بهتر است احتیاط کنید و فورا ارزیابی پزشکی دریافت کنید.
سوالات متداول
آیا حمله پانیک از حمله قلبی خطرناک تر است؟
خیر. حمله پانیک معمولا خطر جانی مستقیم ندارد، اما حمله قلبی می تواند یک وضعیت اورژانسی و تهدید کننده زندگی باشد. مشکل اینجاست که علائم این دو می توانند بسیار شبیه هم باشند.
درد قفسه سینه در حمله پانیک چگونه است؟
ممکن است به صورت درد تیز، فشار، گرفتگی یا ناراحتی در قفسه سینه احساس شود و معمولا همراه با تپش قلب، اضطراب، لرزش یا تنگی نفس است.
آیا حمله قلبی همیشه با درد شدید همراه است؟
خیر. بعضی حملات قلبی با علائم خفیف یا غیر معمول شروع می شوند و حتی ممکن است فرد درد واضحی نداشته باشد. به همین دلیل شدت درد به تنهایی نمی تواند حمله قلبی را رد کند.
آیا تپش قلب شدید یعنی حمله قلبی است؟
خیر. تپش قلب می تواند در حمله پانیک، استرس، مصرف کافئین، کم آبی، بعضی داروها و بسیاری از شرایط دیگر هم اتفاق بیفتد. اما اگر همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش یا علائم هشدار باشد، نیاز به بررسی فوری دارد.
برای تشخیص حمله قلبی چه آزمایش هایی انجام می شود؟
معمولا نوار قلب و آزمایش خون برای بررسی آسیب عضله قلب از بررسی های اولیه هستند. بسته به شرایط بیمار ممکن است اکو، تصویربرداری یا بررسی عروق قلب نیز انجام شود.
اگر قبلا حمله پانیک داشته باشم، باز هم باید درد قفسه سینه را جدی بگیرم؟
بله. سابقه حمله پانیک باعث نمی شود هر درد قفسه سینه ای ناشی از اضطراب باشد. اگر علائم جدید، شدید یا متفاوت از حملات قبلی هستند، باید احتمال مشکل قلبی بررسی شود.
منبع
American Heart Association — Heart Attack or Panic Attack
Cleveland Clinic — How To Tell the Difference Between a Heart Attack and a Panic Attack
Johns Hopkins Medicine — Anxiety and Heart Disease
National Heart, Lung, and Blood Institute — Heart Attack Symptoms
American Heart Association — Warning Signs of a Heart Attack