سندرم قلب شکسته که در پزشکی با نام کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو یا کاردیومیوپاتی ناشی از استرس شناخته می شود، نوعی اختلال موقتی در عملکرد عضله قلب است که معمولا پس از یک فشار شدید جسمی یا احساسی ایجاد می شود. برای مثال، از دست دادن یک فرد نزدیک، یک اتفاق عاطفی شدید، ترس ناگهانی، بیماری جدی یا حتی یک عمل جراحی می تواند با بروز این بیماری ارتباط داشته باشد.
یکی از نکات مهم درباره سندرم قلب شکسته این است که علائم آن می توانند بسیار شبیه حمله قلبی باشند. درد ناگهانی قفسه سینه و تنگی نفس از علائم شایع هستند و به همین دلیل فردی که چنین علائمی دارد نباید تصور کند که فقط به دلیل ناراحتی یا استرس دچار این مشکل شده است. تشخیص تفاوت بین سندرم قلب شکسته و حمله قلبی به بررسی پزشکی و آزمایش های لازم نیاز دارد.
سندرم قلب شکسته چیست؟
سندرم قلب شکسته نوعی بیماری قلبی است که در آن بخشی از عضله قلب، معمولا قسمت پایینی بطن چپ، برای مدتی ضعیف می شود و توانایی طبیعی خود برای پمپاژ خون را از دست می دهد.
این تغییر معمولا موقتی است و در بسیاری از افراد عملکرد قلب طی چند روز تا چند هفته بهبود پیدا می کند. با این حال، سندرم قلب شکسته را نباید یک مشکل ساده یا صرفا احساسی در نظر گرفت؛ زیرا در برخی موارد می تواند باعث عوارض جدی مانند افت فشار خون، اختلال ریتم قلب، نارسایی قلبی یا تشکیل لخته در قلب شود.
نام «تاکوتسوبو» از یک ظرف سنتی ژاپنی گرفته شده که شکل آن شبیه تغییر شکل ایجاد شده در بطن چپ در برخی بیماران مبتلا به این بیماری است.
چرا به آن سندرم قلب شکسته می گویند؟
نام این بیماری از ارتباط آن با فشارهای شدید روحی و اتفاقات عاطفی گرفته شده است. گاهی فرد بعد از تجربه یک اتفاق بسیار ناراحت کننده، ترس شدید یا شوک احساسی دچار درد قفسه سینه و تنگی نفس می شود.
اما فقط ناراحتی و غم عامل این بیماری نیست. استرس جسمی شدید نیز می تواند در ایجاد سندرم قلب شکسته نقش داشته باشد.
برای مثال، موارد زیر ممکن است به عنوان محرک مطرح باشند:
- از دست دادن یکی از نزدیکان
- جدایی یا یک اتفاق عاطفی شدید
- ترس یا شوک ناگهانی
- فشار روانی شدید
- بیماری شدید
- جراحی
- درد شدید
- حمله آسم
- برخی عفونت های شدید
- مشکلات جسمی ناگهانی
حتی اتفاقات بسیار خوشحال کننده و هیجان انگیز نیز در موارد نادر به عنوان محرک گزارش شده اند. بنابراین این بیماری فقط به احساس غم محدود نمی شود.
سندرم قلب شکسته چگونه روی قلب تاثیر می گذارد؟
قلب برای پمپاژ خون به بدن به انقباض منظم عضله قلب نیاز دارد. در سندرم قلب شکسته، بخشی از عضله قلب به طور موقت ضعیف می شود.
این تغییر می تواند باعث شود بطن چپ نتواند خون را با قدرت معمول پمپاژ کند. در برخی بیماران، قسمت خاصی از بطن چپ تغییر شکل می دهد و حالت متورم یا بالونی پیدا می کند.
علت دقیق این اتفاق هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما یکی از توضیحات اصلی این است که در واکنش به استرس شدید، مقدار زیادی از هورمون های استرس مانند آدرنالین در بدن آزاد می شود. افزایش ناگهانی این هورمون ها ممکن است روی عضله قلب و رگ های قلب تاثیر بگذارد.
البته سازوکار بیماری پیچیده تر از یک افزایش ساده هورمون است و تحقیقات همچنان درباره علت دقیق و نحوه ایجاد آن ادامه دارد.
علائم سندرم قلب شکسته چیست؟
علائم سندرم قلب شکسته معمولا به صورت ناگهانی شروع می شوند و می توانند بسیار شبیه علائم حمله قلبی باشند.
مهم ترین علائم احتمالی عبارتند از:
- درد یا فشار در قفسه سینه
- تنگی نفس
- ضربان قلب سریع یا نامنظم
- ضعف شدید
- سرگیجه
- غش کردن
- تعریق
- احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
در بعضی افراد ممکن است علائم بسیار شدید باشند و عملکرد قلب برای مدت کوتاهی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند.
درد قفسه سینه در سندرم قلب شکسته
درد قفسه سینه یکی از مهم ترین علائم این بیماری است. ممکن است درد به صورت ناگهانی شروع شود و فرد تصور کند دچار حمله قلبی شده است.
از آنجا که تشخیص علت درد قفسه سینه فقط بر اساس احساس فرد امکان پذیر نیست، درد جدید یا شدید قفسه سینه باید جدی گرفته شود.
اگر درد ناگهانی یا شدید قفسه سینه همراه با تنگی نفس، تعریق، ضعف شدید، غش یا ضربان غیرطبیعی باشد، باید فورا ارزیابی پزشکی انجام شود.
تنگی نفس
ضعیف شدن موقت عملکرد قلب می تواند باعث ایجاد تنگی نفس شود. شدت این علامت به میزان درگیری قلب و وجود عوارض بستگی دارد.
تنگی نفس شدید به ویژه اگر ناگهانی ایجاد شده باشد، علامتی نیست که بتوان آن را صرفا به اضطراب یا ناراحتی نسبت داد.
تفاوت سندرم قلب شکسته با حمله قلبی چیست؟
این دو بیماری ممکن است در شروع بسیار شبیه یکدیگر باشند، اما علت آنها متفاوت است.
در حمله قلبی، معمولا یک رگ کرونر به دلیل ایجاد لخته یا مشکلات مربوط به پلاک های داخل رگ مسدود یا به شدت تنگ می شود و جریان خون به بخشی از عضله قلب کاهش پیدا می کند.
در سندرم قلب شکسته، معمولا انسداد قابل توجهی در عروق کرونر وجود ندارد. با این حال، عملکرد بخشی از عضله قلب به طور موقت دچار اختلال می شود.
| ویژگی | سندرم قلب شکسته | حمله قلبی |
|---|---|---|
| علت اصلی | معمولا استرس شدید جسمی یا احساسی | معمولا کاهش یا توقف جریان خون در یک رگ کرونر |
| انسداد رگ قلب | معمولا وجود ندارد | معمولا وجود دارد |
| علائم | درد قفسه سینه، تنگی نفس و علائم مشابه | درد قفسه سینه، تنگی نفس و علائم مشابه |
| عملکرد عضله قلب | معمولا به طور موقت دچار اختلال می شود | ممکن است عضله قلب آسیب دائمی ببیند |
| بهبود | در بسیاری از افراد طی روزها یا هفته ها | بسته به میزان آسیب و سرعت درمان متفاوت است |
با وجود این تفاوت ها، فقط پزشک و آزمایش های پزشکی می توانند مشخص کنند که علت علائم چیست.
چه چیزی باعث سندرم قلب شکسته می شود؟
علت دقیق این بیماری هنوز کاملا مشخص نیست، اما افزایش ناگهانی هورمون های استرس یکی از مهم ترین نظریه هاست.
وقتی بدن با یک موقعیت بسیار استرس زا مواجه می شود، هورمون هایی مانند آدرنالین افزایش پیدا می کنند. این واکنش طبیعی بدن برای مقابله با خطر است، اما در برخی افراد ممکن است تاثیر شدیدی روی قلب داشته باشد.
علاوه بر تاثیر هورمون های استرس، احتمال دارد تغییرات موقت در رگ های قلب و نحوه عملکرد سلول های عضله قلب نیز در ایجاد بیماری نقش داشته باشند.
بنابراین نمی توان گفت هر فردی که استرس شدید دارد دچار سندرم قلب شکسته می شود. عوامل مختلفی در ایجاد این بیماری نقش دارند و هنوز تمام آنها به طور کامل شناخته نشده اند.
چه کسانی بیشتر در معرض سندرم قلب شکسته هستند؟
سندرم قلب شکسته می تواند در افراد مختلف اتفاق بیفتد، اما در زنان، به ویژه زنان بالای ۵۰ سال، بیشتر دیده شده است.
سن بالاتر و برخی شرایط زمینه ای نیز می توانند با افزایش احتمال این بیماری ارتباط داشته باشند. همچنین سابقه برخی مشکلات روانی مانند اضطراب یا افسردگی در مطالعات با خطر بیشتر این بیماری ارتباط داشته است، هرچند این ارتباط به معنی علت قطعی نیست.
نکته مهم این است که داشتن یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به سندرم قلب شکسته نیست.
آیا فقط ناراحتی شدید باعث سندرم قلب شکسته می شود؟
خیر. برخلاف چیزی که از نام بیماری ممکن است برداشت شود، سندرم قلب شکسته فقط بعد از غم و اندوه شدید ایجاد نمی شود.
استرس های جسمی نیز می توانند محرک باشند. بیماری شدید، جراحی، درد شدید، حمله آسم و برخی شرایط جسمی ناگهانی از جمله عواملی هستند که می توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.
حتی در بعضی موارد، یک اتفاق بسیار مثبت اما هیجان انگیز نیز می تواند با شروع این بیماری ارتباط داشته باشد.
بنابراین بهتر است سندرم قلب شکسته را بیشتر به عنوان واکنش پیچیده قلب به یک استرس شدید جسمی یا احساسی در نظر گرفت، نه صرفا نتیجه ناراحتی عاطفی.
آیا سندرم قلب شکسته خطرناک است؟
در بسیاری از افراد، عملکرد قلب طی مدت کوتاهی بهبود پیدا می کند، اما این بیماری همیشه بی خطر نیست.
در برخی موارد ممکن است عوارضی مانند:
- نارسایی قلبی
- افت شدید فشار خون
- اختلالات ریتم قلب
- تجمع مایع در ریه
- تشکیل لخته خون در قلب
- شوک قلبی
ایجاد شود. در موارد نادر نیز این بیماری می تواند تهدید کننده زندگی باشد.
به همین دلیل، اگر فردی بعد از یک اتفاق استرس زا دچار درد قفسه سینه یا تنگی نفس شود، نباید علائم را فقط به «شکست عشقی»، اضطراب یا فشار عصبی نسبت دهد.
تشخیص سندرم قلب شکسته چگونه انجام می شود؟
تشخیص سندرم قلب شکسته ممکن است کمی چالش برانگیز باشد، زیرا علائم آن می توانند بسیار شبیه حمله قلبی باشند. به همین دلیل، وقتی فردی با درد قفسه سینه یا تنگی نفس ناگهانی به پزشک یا اورژانس مراجعه می کند، ابتدا باید احتمال حمله قلبی و سایر مشکلات جدی قلبی بررسی شود.
پزشک معمولا ابتدا درباره علائم، زمان شروع آنها، بیماری های زمینه ای و اتفاقات جسمی یا عاطفی اخیر سوال می کند و سپس بر اساس شرایط فرد آزمایش های مختلفی را درخواست می کند.
نوار قلب
نوار قلب یا ECG یکی از اولین آزمایش هایی است که برای بررسی درد قفسه سینه و احتمال مشکلات قلبی انجام می شود.
در سندرم قلب شکسته ممکن است تغییراتی در فعالیت الکتریکی قلب دیده شود که شباهت هایی با حمله قلبی دارد. به همین دلیل، نوار قلب به تنهایی نمی تواند سندرم قلب شکسته را از حمله قلبی به طور قطعی جدا کند و معمولا آزمایش های دیگری نیز لازم است.
آزمایش خون
پزشک ممکن است آزمایش خون برای بررسی موادی مانند تروپونین درخواست کند. تروپونین پروتئینی است که در صورت آسیب به عضله قلب می تواند وارد خون شود.
در سندرم قلب شکسته ممکن است سطح تروپونین افزایش پیدا کند، اما میزان و الگوی افزایش آن می تواند با آنچه در بسیاری از حملات قلبی دیده می شود متفاوت باشد.
بنابراین بالا بودن تروپونین به تنهایی به معنی حمله قلبی نیست و نتیجه آن باید در کنار علائم، نوار قلب و تصویربرداری بررسی شود.
اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از ساختار و عملکرد قلب ایجاد می کند.
در سندرم قلب شکسته، اکو می تواند نشان دهد که بخشی از بطن چپ قلب به شکل طبیعی منقبض نمی شود. این تغییر در حرکت دیواره قلب می تواند به پزشک در تشخیص کمک کند.
اکو همچنین می تواند میزان قدرت پمپاژ قلب و بعضی عوارض احتمالی بیماری را بررسی کند.
آنژیوگرافی قلب در سندرم قلب شکسته چه کاربردی دارد؟
یکی از مهم ترین روش هایی که می تواند به تشخیص تفاوت سندرم قلب شکسته و حمله قلبی کمک کند، بررسی عروق کرونر است.
در آنژیوگرافی، پزشک با استفاده از ماده حاجب و تصویربرداری، رگ های کرونر را بررسی می کند تا مشخص شود آیا انسداد قابل توجهی وجود دارد یا خیر.
در حمله قلبی ناشی از انسداد رگ، ممکن است یک یا چند رگ کرونر مسدود یا به شدت تنگ شده باشند. اما در سندرم قلب شکسته معمولا انسداد قابل توجهی در عروق کرونر دیده نمی شود.
به همین دلیل، در فردی که با علائم شبیه حمله قلبی مراجعه کرده اما بررسی عروق انسداد قابل توجهی را نشان نمی دهد، سندرم قلب شکسته می تواند یکی از تشخیص های مورد بررسی باشد.
MRI قلب چه کمکی می کند؟
در بعضی بیماران، پزشک ممکن است MRI قلب را نیز درخواست کند. این روش می تواند اطلاعات دقیق تری درباره ساختار و عملکرد عضله قلب در اختیار پزشک قرار دهد.
MRI ممکن است به تشخیص سندرم قلب شکسته و افتراق آن از بعضی بیماری های دیگر عضله قلب کمک کند. انتخاب این آزمایش به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.
آیا سندرم قلب شکسته با حمله قلبی اشتباه گرفته می شود؟
بله، این اتفاق ممکن است رخ دهد و یکی از مهم ترین دلایلی است که تشخیص این بیماری باید در محیط پزشکی انجام شود.
هر دو بیماری می توانند با درد قفسه سینه، تنگی نفس، تغییرات نوار قلب و افزایش بعضی نشانگرهای خونی همراه باشند.
تفاوت مهم این است که در سندرم قلب شکسته، معمولا انسداد قابل توجهی در عروق کرونر وجود ندارد و الگوی اختلال حرکت عضله قلب نیز ویژگی های خاصی دارد.
بنابراین اگر فردی بعد از یک اتفاق بسیار استرس زا دچار درد قفسه سینه شود، نباید خودش نتیجه بگیرد که «فقط استرس است» یا «حتما قلب شکسته است». بررسی پزشکی برای تشخیص ضروری است.
درمان سندرم قلب شکسته چگونه است؟
برای سندرم قلب شکسته یک درمان واحد که برای تمام بیماران مناسب باشد وجود ندارد. درمان معمولا بر اساس شدت علائم، عملکرد قلب و عوارض احتمالی تعیین می شود.
در بسیاری از موارد، بیمار در ابتدا در بیمارستان تحت نظر قرار می گیرد تا مشخص شود مشکل دقیقا چیست و وضعیت قلب چگونه است.
ممکن است پزشک با توجه به شرایط فرد داروهایی برای کاهش فشار وارد شده بر قلب یا کنترل عوارض تجویز کند.
برخی از داروهایی که ممکن است در درمان استفاده شوند عبارتند از:
- بتابلاکرها
- مهارکننده های ACE
- داروهای ARB
- داروهای ادرارآور
- داروهای ضد انعقاد در صورت وجود شرایط خاص و خطر تشکیل لخته
البته این داروها برای همه افراد لازم نیستند و نوع دارو، مقدار آن و مدت مصرف باید توسط پزشک تعیین شود.
آیا برای سندرم قلب شکسته جراحی لازم است؟
در حالت معمول، سندرم قلب شکسته به دلیل انسداد رگ ایجاد نمی شود؛ بنابراین روش هایی که برای باز کردن رگ مسدود در حمله قلبی استفاده می شوند، درمان مستقیم سندرم قلب شکسته نیستند.
با این حال، اگر بیمار با علائم شدید مراجعه کند، پزشکان ممکن است ابتدا مانند یک وضعیت حاد قلبی او را بررسی کنند تا حمله قلبی و سایر علل خطرناک رد شوند.
در موارد شدید و نادر که عملکرد قلب به شدت کاهش پیدا می کند، ممکن است بیمار به مراقبت های ویژه و حتی دستگاه های حمایتی برای کمک به پمپاژ قلب نیاز داشته باشد.
سندرم قلب شکسته چقدر طول می کشد؟
یکی از ویژگی های مهم سندرم قلب شکسته این است که اختلال عملکرد قلب در بسیاری از افراد موقتی است.
بسیاری از بیماران طی چند روز تا چند هفته بهبود قابل توجهی پیدا می کنند و عملکرد قلب می تواند به حالت طبیعی برگردد. در برخی موارد پزشک چند هفته بعد اکوکاردیوگرافی را تکرار می کند تا مطمئن شود عملکرد بطن چپ بهبود پیدا کرده است.
با این حال، سرعت بهبودی در همه افراد یکسان نیست و وجود عوارض یا بیماری های زمینه ای می تواند روی روند بهبودی تاثیر بگذارد.
آیا سندرم قلب شکسته دوباره اتفاق می افتد؟
بله، در برخی افراد امکان عود بیماری وجود دارد. اگرچه بسیاری از افراد پس از یک بار ابتلا بهبود کامل پیدا می کنند، احتمال بروز دوباره سندرم قلب شکسته صفر نیست.
به همین دلیل، کنترل بیماری های زمینه ای، پیگیری پزشکی و توجه به عوامل استرس زای شدید اهمیت دارد.
آیا بعد از سندرم قلب شکسته قلب کاملا خوب می شود؟
در بسیاری از بیماران، عملکرد قلب پس از دوره بیماری به میزان زیادی بهبود پیدا می کند و ممکن است به وضعیت طبیعی برگردد.
اما این موضوع به این معنی نیست که بیماری را باید ساده گرفت. در دوره حاد ممکن است عوارض جدی مانند نارسایی قلبی، اختلال ریتم، افت فشار خون، تجمع مایع در ریه یا تشکیل لخته ایجاد شود.
به همین دلیل، پیگیری های بعد از تشخیص اهمیت دارد و پزشک ممکن است برای بررسی برگشت عملکرد قلب، اکو یا آزمایش های دیگری را در زمان مشخص تکرار کند.
نقش استرس در بهبود سندرم قلب شکسته
از آنجا که استرس جسمی یا احساسی می تواند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد، مدیریت استرس نیز می تواند بخشی از مراقبت های بعد از بیماری باشد.
روش هایی مانند خواب کافی، فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد، تمرین های آرام سازی، ارتباط با افراد حمایتگر و در صورت نیاز دریافت کمک از متخصص سلامت روان می توانند به مدیریت فشار روانی کمک کنند.
البته مدیریت استرس جایگزین درمان قلبی نیست. اگر فرد دوباره دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب غیرعادی شود، باید علت علائم بررسی شود.
آیا سندرم قلب شکسته فقط یک بیماری روحی است؟
خیر. اسم این بیماری ممکن است باعث شود تصور کنیم مشکل فقط روانی است، اما سندرم قلب شکسته یک اختلال واقعی در عملکرد عضله قلب است.
استرس شدید می تواند یکی از محرک های بیماری باشد، اما نتیجه آن می تواند تغییر قابل اندازه گیری در عملکرد قلب ایجاد کند. به همین دلیل، تشخیص و درمان آن کاملا پزشکی است.
عوارض سندرم قلب شکسته چیست؟
سندرم قلب شکسته در بسیاری از افراد یک وضعیت موقتی است و عملکرد قلب پس از مدتی به حالت طبیعی برمی گردد، اما این موضوع به این معنی نیست که بیماری همیشه بی خطر است. در بعضی افراد، ضعف موقت عضله قلب می تواند باعث بروز عوارض جدی شود و به همین دلیل تشخیص و پیگیری پزشکی اهمیت زیادی دارد.
برخی از مهم ترین عوارض احتمالی عبارتند از:
نارسایی قلبی
وقتی بخشی از عضله قلب برای مدتی قدرت پمپاژ طبیعی خود را از دست می دهد، ممکن است قلب نتواند خون را به اندازه کافی به بدن برساند. در این شرایط علائمی مانند تنگی نفس، خستگی شدید، ورم پاها و کاهش توانایی انجام فعالیت های روزمره ایجاد می شود.
اختلالات ریتم قلب
سندرم قلب شکسته می تواند در بعضی افراد باعث تغییر ریتم طبیعی قلب شود. ضربان قلب ممکن است بیش از حد سریع، کند یا نامنظم شود. بعضی از این اختلالات اهمیت بیشتری دارند و ممکن است نیاز به کنترل و درمان فوری داشته باشند.
کاهش فشار خون
ضعف عملکرد قلب می تواند باعث کاهش فشار خون شود. اگر افت فشار شدید باشد، ممکن است فرد دچار سرگیجه، ضعف، تعریق، گیجی یا حتی از حال رفتن شود.
تجمع مایع در ریه ها
در موارد شدید، کاهش توانایی قلب در پمپاژ خون می تواند باعث تجمع مایع در ریه ها شود. این وضعیت با تنگی نفس قابل توجه همراه است و می تواند یک وضعیت اورژانسی باشد.
تشکیل لخته خون
اگر حرکت بخشی از عضله قلب برای مدتی به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کند، احتمال تشکیل لخته در داخل قلب وجود دارد. در صورت جدا شدن لخته و حرکت آن در جریان خون، ممکن است مشکلات جدی مانند سکته مغزی ایجاد شود.
شوک قلبی
در موارد شدید، عملکرد قلب ممکن است به اندازه ای کاهش پیدا کند که نتواند خون کافی را به اندام های بدن برساند. این حالت که به آن شوک قلبی گفته می شود، یک عارضه جدی و نیازمند درمان فوری است.
آیا سندرم قلب شکسته می تواند باعث مرگ شود؟
بیشتر افراد مبتلا به سندرم قلب شکسته با درمان و مراقبت مناسب بهبود پیدا می کنند، اما نباید این بیماری را کاملا بی خطر در نظر گرفت.
در موارد نادر، عوارض شدید مانند نارسایی قلبی شدید، شوک قلبی، اختلالات خطرناک ریتم قلب یا سایر مشکلات قلبی می توانند جان بیمار را تهدید کنند.
بنابراین اگر فردی پس از یک شوک عاطفی، بیماری شدید، جراحی یا فشار جسمی شدید دچار درد قفسه سینه و تنگی نفس شود، نباید تصور کند که این علائم فقط به دلیل ناراحتی یا استرس هستند. تشخیص سندرم قلب شکسته تنها با بررسی پزشکی و انجام آزمایش های لازم امکان پذیر است.
آیا سندرم قلب شکسته دوباره اتفاق می افتد؟
بله. اگرچه بسیاری از افراد فقط یک بار دچار این بیماری می شوند، اما احتمال عود سندرم قلب شکسته وجود دارد.
عود بیماری ممکن است ماه ها یا حتی سال ها بعد اتفاق بیفتد و همیشه هم یک عامل محرک کاملا مشخص وجود ندارد.
به همین دلیل، فردی که قبلا به سندرم قلب شکسته مبتلا شده است، بهتر است در صورت ایجاد دوباره علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب یا ضعف شدید، آنها را جدی بگیرد و برای بررسی پزشکی اقدام کند.
بعد از سندرم قلب شکسته چه مراقبت هایی لازم است؟
بعد از ترخیص از بیمارستان، مراقبت ها فقط به مصرف دارو محدود نمی شوند. پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار، داروهای قلبی را برای مدتی ادامه دهد و انجام آزمایش ها یا تصویربرداری های بعدی را توصیه کند.
یکی از بررسی هایی که ممکن است بعد از چند هفته انجام شود، اکوکاردیوگرافی است. هدف از این بررسی، ارزیابی عملکرد قلب و اطمینان از برگشت قدرت پمپاژ قلب به وضعیت مناسب است.
زمان انجام اکو برای همه افراد یکسان نیست و پزشک بر اساس شدت بیماری و شرایط بیمار درباره آن تصمیم می گیرد.
آیا استرس باعث سندرم قلب شکسته می شود؟
استرس شدید یکی از عوامل شناخته شده مرتبط با سندرم قلب شکسته است. در شرایط استرس شدید، بدن مقدار زیادی هورمون های مرتبط با پاسخ استرس مانند آدرنالین و نورآدرنالین آزاد می کند.
این تغییرات می توانند روی عملکرد عضله قلب تاثیر بگذارند.
البته این موضوع به این معنی نیست که هر فردی که استرس دارد به سندرم قلب شکسته مبتلا می شود. بیشتر افراد در طول زندگی با استرس های مختلف مواجه می شوند بدون اینکه چنین مشکلی برای قلب آنها ایجاد شود.
به همین دلیل، سندرم قلب شکسته را باید یک وضعیت پزشکی مشخص دانست که ممکن است پس از یک فشار شدید عاطفی یا جسمی ایجاد شود، نه اینکه هر ناراحتی یا اضطرابی را معادل این بیماری بدانیم.
چگونه خطر سندرم قلب شکسته را کاهش دهیم؟
روش مشخصی برای جلوگیری صد درصدی از سندرم قلب شکسته وجود ندارد، اما کنترل عوامل قابل مدیریت می تواند به سلامت عمومی قلب کمک کند.
مدیریت استرس
یادگیری روش های کنترل استرس می تواند برای سلامت قلب مفید باشد. تنفس عمیق، مدیتیشن، فعالیت های آرامش بخش، ارتباط با افراد حمایتگر و در صورت نیاز صحبت با روانشناس می توانند به مدیریت فشارهای روانی کمک کنند.
فعالیت بدنی منظم
فعالیت بدنی منظم و متناسب با شرایط جسمی می تواند به سلامت قلب و وضعیت عمومی بدن کمک کند. البته بعد از ابتلا به سندرم قلب شکسته، زمان شروع یا افزایش فعالیت ورزشی باید با نظر پزشک مشخص شود.
خواب کافی
کمبود خواب و خواب بی کیفیت می توانند فشار جسمی و روانی بیشتری به بدن وارد کنند. داشتن برنامه خواب منظم یکی از بخش های مهم مراقبت از سلامت عمومی و قلب است.
تغذیه مناسب
مصرف متعادل مواد غذایی و داشتن رژیم غذایی مناسب برای سلامت قلب اهمیت دارد. کاهش مصرف غذاهای بسیار شور، چربی های ناسالم و مواد غذایی فوق فرآوری شده و افزایش مصرف مواد غذایی مغذی می تواند به سلامت قلب کمک کند.
پیگیری بیماری های زمینه ای
بعضی از بیماری های جسمی و شرایط پزشکی می توانند فشار زیادی به بدن وارد کنند. کنترل مناسب بیماری های زمینه ای و مراجعه منظم به پزشک می تواند در مدیریت سلامت کلی بدن موثر باشد.
تفاوت سندرم قلب شکسته با حمله پانیک چیست؟
سندرم قلب شکسته و حمله پانیک می توانند علائم مشابهی داشته باشند. هر دو ممکن است با تپش قلب، احساس فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، لرزش، تعریق و احساس ترس همراه باشند.
اما این دو بیماری یکی نیستند.
در سندرم قلب شکسته، تغییر واقعی در عملکرد عضله قلب اتفاق می افتد و پزشک می تواند با استفاده از آزمایش هایی مانند نوار قلب، آزمایش خون، اکوکاردیوگرافی و در صورت نیاز بررسی عروق و تصویربرداری های تخصصی، وضعیت قلب را ارزیابی کند.
در حمله پانیک، علائم بیشتر به واکنش شدید اضطرابی مربوط هستند.
نکته مهم این است که فرد نباید تنها بر اساس احساس خود تصمیم بگیرد که درد قفسه سینه ناشی از اضطراب است یا مشکل قلبی. چون علائم برخی بیماری های قلبی، سندرم قلب شکسته و حمله پانیک می توانند به هم شباهت داشته باشند، در صورت وجود علائم جدید یا شدید باید علت آنها توسط پزشک بررسی شود.
چه زمانی برای سندرم قلب شکسته باید فورا به اورژانس مراجعه کرد؟
اگر فردی دچار درد ناگهانی یا شدید قفسه سینه، تنگی نفس، احساس فشار در قفسه سینه، غش، سرگیجه شدید، تپش قلب شدید یا ضربان بسیار نامنظم شود، نباید منتظر بماند تا علائم خودبه خود برطرف شوند.
به خصوص اگر این علائم بعد از یک شوک شدید عاطفی یا جسمی ایجاد شده باشند، مراجعه سریع اهمیت بیشتری دارد.
دلیل آن این است که علائم سندرم قلب شکسته می توانند بسیار شبیه حمله قلبی باشند و بدون انجام بررسی های پزشکی نمی توان با اطمینان آنها را از یکدیگر تشخیص داد.
آیا سندرم قلب شکسته کاملا درمان می شود؟
در بسیاری از افراد، عملکرد قلب طی چند روز تا چند هفته بهبود پیدا می کند و فرد می تواند به زندگی عادی خود برگردد.
اما سرعت بهبودی در همه افراد یکسان نیست. شدت بیماری، وجود بیماری های زمینه ای، عوارض ایجاد شده و وضعیت عمومی بدن می توانند روی روند بهبودی تاثیر بگذارند.
برخی افراد حتی بعد از برگشت عملکرد قلب ممکن است برای مدتی احساس خستگی یا کاهش انرژی داشته باشند. بنابراین بهتر است روند بهبودی با نظر پزشک پیگیری شود و داروها بدون مشورت پزشک قطع نشوند.
سخن نهایی
سندرم قلب شکسته یا تاکوتسوبو یک بیماری واقعی قلبی است که ممکن است بعد از یک فشار شدید عاطفی یا جسمی ایجاد شود. این بیماری می تواند با درد قفسه سینه، تنگی نفس و علائمی شبیه حمله قلبی ظاهر شود و به همین دلیل نباید آن را صرفا یک واکنش روانی در نظر گرفت.
اگرچه بیشتر بیماران با درمان مناسب بهبود پیدا می کنند، اما در برخی موارد عوارض جدی مانند اختلال ریتم قلب، نارسایی قلبی، افت فشار خون، تشکیل لخته و شوک قلبی ایجاد می شود.
مهم ترین نکته این است که در صورت ایجاد درد قفسه سینه یا تنگی نفس ناگهانی، نباید علت را خودسرانه به استرس یا اضطراب نسبت داد. بررسی سریع پزشکی می تواند به تشخیص درست و شروع درمان مناسب کمک کند.
سوالات متداول
آیا سندرم قلب شکسته همان سکته قلبی است؟
خیر. سندرم قلب شکسته و سکته قلبی دو وضعیت متفاوت هستند، اما علائم آنها می توانند شبیه یکدیگر باشند. در سندرم قلب شکسته معمولا اختلال موقت در عملکرد عضله قلب ایجاد می شود، در حالی که سکته قلبی معمولا به دلیل بسته شدن جریان خون در یکی از عروق کرونر اتفاق می افتد.
آیا ناراحتی و گریه می تواند باعث سندرم قلب شکسته شود؟
یک ناراحتی ساده معمولا باعث این بیماری نمی شود. سندرم قلب شکسته بیشتر با فشارهای شدید عاطفی یا جسمی ارتباط دارد. با این حال، واکنش بدن به استرس در افراد مختلف متفاوت است.
آیا مردان هم به سندرم قلب شکسته مبتلا می شوند؟
بله. این بیماری می تواند در مردان نیز ایجاد شود، اگرچه در مطالعات پزشکی در زنان بیشتر گزارش شده است.
سندرم قلب شکسته چقدر طول می کشد؟
در بسیاری از افراد، عملکرد قلب طی چند روز تا چند هفته بهتر می شود. در بعضی بیماران پزشک برای بررسی روند بهبود، اکوکاردیوگرافی را چند هفته بعد تکرار می کند.
آیا سندرم قلب شکسته دوباره برمی گردد؟
بله، احتمال عود وجود دارد. بنابراین افرادی که قبلا به این بیماری مبتلا شده اند، در صورت ایجاد دوباره علائم قلبی باید آنها را جدی بگیرند.
آیا استرس و اضطراب همیشه باعث سندرم قلب شکسته می شوند؟
خیر. استرس و اضطراب بسیار شایع هستند و بیشتر افراد به دلیل آنها دچار سندرم قلب شکسته نمی شوند. این بیماری یک وضعیت پزشکی مشخص است که می تواند در برخی افراد پس از فشار شدید عاطفی یا جسمی ایجاد شود.
منبع
Mayo Clinic – Broken Heart Syndrome: Symptoms and Causes
Mayo Clinic – Broken Heart Syndrome: Diagnosis and Treatment
American Heart Association – Is Broken Heart Syndrome Real?
Cleveland Clinic – Broken Heart Syndrome
American Heart Association – Research on Complications of Broken Heart Syndrome