نارسایی دریچه آئورت یکی از بیماری های دریچه ای قلب است که در آن دریچه آئورت به طور کامل بسته نمی شود و بخشی از خون بعد از خروج از قلب، دوباره به داخل بطن چپ برمی گردد. این برگشت خون باعث می شود قلب برای تامین خون مورد نیاز بدن بیشتر کار کند و اگر بیماری شدید یا طولانی مدت باشد، می تواند به بزرگ شدن و ضعیف شدن بطن چپ منجر شود.
نارسایی دریچه آئورت ممکن است برای مدت طولانی هیچ علامت مشخصی ایجاد نکند و فرد حتی از وجود آن خبر نداشته باشد. در بعضی افراد نیز بیماری به تدریج پیشرفت می کند و علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، تپش قلب و درد قفسه سینه ظاهر می شود. در موارد نادر، این مشکل می تواند به صورت ناگهانی ایجاد شود و نیاز به بررسی فوری داشته باشد.
دریچه آئورت چیست و چه کاری انجام می دهد؟
دریچه آئورت بین بطن چپ قلب و آئورت قرار دارد. بطن چپ وظیفه دارد خون سرشار از اکسیژن را به داخل آئورت و سپس به سایر قسمت های بدن پمپ کند.
دریچه آئورت هنگام انقباض قلب باز می شود تا خون از بطن چپ وارد آئورت شود. بعد از پایان انقباض، دریچه بسته می شود تا خون دوباره به سمت بطن چپ برنگردد.
در حالت طبیعی، این دریچه باید مانند یک در یک طرفه عمل کند. یعنی اجازه دهد خون از قلب به سمت بدن حرکت کند، اما از برگشت آن به قلب جلوگیری کند.
در نارسایی دریچه آئورت، بسته شدن دریچه کامل نیست. به همین دلیل هنگام استراحت قلب، مقداری از خون داخل آئورت دوباره وارد بطن چپ می شود.
نارسایی دریچه آئورت دقیقا چگونه ایجاد می شود؟
برای درک بهتر بیماری، تصور کنید بطن چپ در هر ضربان مقدار مشخصی خون را به سمت آئورت می فرستد. اگر دریچه آئورت سالم باشد، بعد از خروج خون، دریچه بسته می شود و خون در مسیر خود به سمت اندام های بدن حرکت می کند.
اما اگر دریچه نشتی داشته باشد، بخشی از همین خون دوباره به بطن چپ برمی گردد.
در نتیجه، بطن چپ در ضربان بعدی باید علاوه بر خون تازه ای که از دهلیز دریافت کرده، مقدار خونی را که از آئورت برگشته نیز پمپاژ کند. این وضعیت باعث افزایش فشار و حجم کاری قلب می شود.
اگر نارسایی خفیف باشد، بدن و قلب ممکن است برای مدت زیادی بتوانند این وضعیت را جبران کنند. به همین دلیل بعضی افراد سال ها بدون علامت باقی می مانند.
اما در نارسایی شدید یا طولانی مدت، فشار وارد شده به بطن چپ می تواند باعث تغییر اندازه و ساختار آن شود. در صورت ادامه بیماری، توانایی قلب برای پمپاژ موثر خون نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
نارسایی دریچه آئورت با تنگی دریچه آئورت چه تفاوتی دارد؟
این دو بیماری هر دو مربوط به دریچه آئورت هستند، اما مشکل اصلی در آنها متفاوت است.
در تنگی دریچه آئورت، دریچه به اندازه کافی باز نمی شود و عبور خون از بطن چپ به آئورت دشوار می شود.
اما در نارسایی دریچه آئورت، مشکل اصلی بسته نشدن کامل دریچه است و بخشی از خون از آئورت به بطن چپ برمی گردد.
به زبان ساده:
- تنگی دریچه آئورت یعنی دریچه به خوبی باز نمی شود.
- نارسایی دریچه آئورت یعنی دریچه به خوبی بسته نمی شود.
- در تنگی، خروج خون از قلب با مانع روبه رو می شود.
- در نارسایی، بخشی از خون بعد از خروج دوباره به قلب برمی گردد.
بنابراین نباید این دو بیماری را یکسان در نظر گرفت، حتی اگر بعضی علائم آنها مانند تنگی نفس، خستگی یا درد قفسه سینه مشابه باشند.
انواع نارسایی دریچه آئورت
نارسایی دریچه آئورت را می توان از نظر نحوه ایجاد و سرعت پیشرفت به شکل های مختلف بررسی کرد. یکی از مهم ترین تقسیم بندی ها، نارسایی حاد و مزمن است.
نارسایی حاد دریچه آئورت
در نوع حاد، مشکل دریچه یا ساختار اطراف آن در مدت کوتاهی ایجاد می شود. قلب فرصت کافی برای سازگار شدن با حجم جدید خون ندارد و به همین دلیل وضعیت بیمار می تواند سریع تر جدی شود.
عفونت دریچه قلب، آسیب شدید به آئورت و پارگی لایه داخلی آئورت از جمله شرایطی هستند که می توانند باعث ایجاد نارسایی حاد شوند.
نارسایی حاد ممکن است با علائمی مانند تنگی نفس شدید، ضعف، درد قفسه سینه یا افت وضعیت عمومی همراه باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی فوری دارد.
نارسایی مزمن دریچه آئورت
در نوع مزمن، نشتی دریچه معمولا به تدریج ایجاد می شود و قلب در طول زمان فرصت دارد تا خود را با افزایش حجم خون سازگار کند.
به همین دلیل ممکن است فرد برای سال ها هیچ علامت واضحی نداشته باشد. با پیشرفت بیماری، بطن چپ ممکن است بزرگ تر شود و به تدریج علائمی مانند کاهش توانایی فعالیت، تنگی نفس، خستگی یا تپش قلب ظاهر شود.
علت نارسایی دریچه آئورت چیست؟
نارسایی دریچه آئورت می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و همیشه یک علت واحد ندارد. گاهی مشکل از خود دریچه شروع می شود و گاهی بیماری یا تغییرات آئورت باعث می شوند دریچه نتواند به درستی بسته شود.
دریچه آئورت دو لتی
در حالت معمول، دریچه آئورت سه لت دارد. بعضی افراد از بدو تولد دریچه آئورت دو لتی دارند؛ یعنی دریچه به جای سه لت، دو لت دارد.
این وضعیت ممکن است سال ها بدون علامت باقی بماند، اما در برخی افراد با افزایش سن می تواند زمینه ساز مشکلات دریچه ای از جمله نارسایی دریچه آئورت شود.
بیماری های مربوط به آئورت
گاهی خود دریچه مشکل اصلی نیست و تغییرات آئورت باعث می شوند اتصال و بسته شدن لت های دریچه طبیعی نباشد.
بزرگ شدن بخش هایی از آئورت و بعضی بیماری های بافت همبند می توانند در ایجاد یا تشدید نارسایی دریچه آئورت نقش داشته باشند.
عفونت دریچه قلب
اندوکاردیت یا عفونت پوشش داخلی قلب و دریچه ها می تواند به بافت دریچه آئورت آسیب بزند.
اگر ساختار دریچه در اثر عفونت تخریب شود، ممکن است دریچه نتواند به طور کامل بسته شود و خون به سمت بطن چپ برگردد.
تب روماتیسمی
تب روماتیسمی می تواند باعث آسیب دریچه های قلب شود. این بیماری در بعضی افراد به تغییر شکل و اختلال عملکرد دریچه ها منجر می شود و می تواند در ایجاد نارسایی دریچه آئورت نقش داشته باشد.
افزایش سن و تغییرات دریچه
با افزایش سن، ساختار دریچه های قلب ممکن است دچار تغییرات فرسایشی و رسوب کلسیم شود. این تغییرات بیشتر با تنگی دریچه آئورت شناخته می شوند، اما در برخی افراد می توانند بر عملکرد بسته شدن دریچه نیز تاثیر بگذارند.
بیماری های بافت همبند
برخی بیماری های ارثی یا بافت همبند می توانند روی آئورت و دریچه آئورت تاثیر بگذارند. برای مثال، سندرم مارفان از بیماری هایی است که می تواند با تغییرات آئورت همراه باشد.
آسیب به قفسه سینه یا آئورت
آسیب شدید می تواند به ساختار آئورت یا دریچه آئورت صدمه بزند. همچنین پارگی لایه داخلی آئورت یا دایسکشن آئورت می تواند باعث ایجاد نارسایی حاد دریچه آئورت شود.
چه کسانی بیشتر در معرض نارسایی دریچه آئورت هستند؟
هر فردی ممکن است به بیماری دریچه آئورت مبتلا شود، اما بعضی شرایط احتمال آن را بیشتر می کنند.
برخی از عوامل مرتبط عبارتند از:
- داشتن دریچه آئورت دو لتی
- سابقه بیماری های دریچه ای قلب
- فشار خون بالا
- بعضی بیماری های مادرزادی قلب
- سابقه اندوکاردیت
- بیماری های خاص بافت همبند
- برخی بیماری های مربوط به آئورت
- افزایش سن
البته داشتن یکی از این عوامل به معنی ابتلای قطعی به نارسایی دریچه آئورت نیست و تشخیص بیماری معمولا با معاینه و بررسی های قلبی انجام می شود.
علائم نارسایی دریچه آئورت چیست؟
نارسایی خفیف ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. حتی در بعضی موارد که بیماری پیشرفته تر است نیز علائم می توانند به تدریج ظاهر شوند و فرد آنها را به خستگی، افزایش سن یا کم تحرکی نسبت دهد.
با شدیدتر شدن نارسایی، ممکن است علائم زیر ایجاد شوند:
- تنگی نفس هنگام فعالیت
- تنگی نفس هنگام دراز کشیدن
- خستگی و ضعف
- کاهش توانایی انجام فعالیت های روزمره
- تپش قلب
- احساس ضربان شدید قلب
- سرگیجه یا احساس سبکی سر
- غش کردن
- درد یا فشار در قفسه سینه
- ورم پا و مچ پا
البته این علائم اختصاصی نارسایی دریچه آئورت نیستند و بیماری های مختلف قلبی و حتی بعضی مشکلات غیرقلبی می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
چرا نارسایی دریچه آئورت باعث تنگی نفس می شود؟
یکی از علائم مهم نارسایی قابل توجه دریچه آئورت، تنگی نفس است.
وقتی مقدار قابل توجهی خون از آئورت به بطن چپ برمی گردد، حجم کاری قلب افزایش پیدا می کند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ساختار و عملکرد بطن چپ ممکن است تغییر کند.
در مراحل پیشرفته تر، افزایش فشار در بخش های مختلف گردش خون ریوی می تواند باعث تجمع مایع در ریه ها و ایجاد تنگی نفس شود.
به همین دلیل ممکن است فرد ابتدا هنگام فعالیت شدید دچار نفس تنگی شود و با پیشرفت بیماری، این علامت هنگام فعالیت های سبک تر یا حتی در حالت استراحت و دراز کشیدن نیز دیده شود.
آیا نارسایی دریچه آئورت باعث تپش قلب می شود؟
بله، بعضی افراد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت احساس تپش قلب یا ضربان شدید و محسوس قلب دارند.
وقتی قلب برای جبران برگشت خون مجبور به کار بیشتر می شود، فرد ممکن است ضربان قلب خود را بیشتر احساس کند. همچنین تغییرات ایجاد شده در ساختار قلب می تواند با اختلالات ریتم همراه شود.
با این حال، هر نوع تپش قلب به معنی نارسایی دریچه آئورت نیست و برای مشخص شدن علت آن باید شرایط فرد و نتایج بررسی های پزشکی در کنار هم ارزیابی شوند.
نارسایی دریچه آئورت چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص نارسایی دریچه آئورت فقط بر اساس علائم انجام نمی شود. بعضی افراد ممکن است با وجود نارسایی قابل توجه، در مراحل اولیه علامت مشخصی نداشته باشند. به همین دلیل پزشک معمولا علاوه بر بررسی علائم و سابقه پزشکی، از معاینه قلب و روش های تصویربرداری برای بررسی وضعیت دریچه و عملکرد قلب استفاده می کند.
هدف از بررسی ها این است که مشخص شود دریچه آئورت چقدر دچار نشت شده، علت نارسایی چیست و آیا این مشکل روی اندازه و عملکرد بطن چپ تاثیر گذاشته است یا خیر.
معاینه قلب و شنیدن سوفل قلبی
پزشک ابتدا درباره علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، تپش قلب، درد قفسه سینه و کاهش توانایی فعالیت سوال می کند.
در معاینه، فشار خون نیز بررسی می شود و پزشک با گوشی پزشکی به صداهای قلب گوش می دهد. در نارسایی دریچه آئورت ممکن است صدای غیرطبیعی یا سوفل قلبی شنیده شود.
البته وجود سوفل به تنهایی برای تعیین شدت بیماری کافی نیست و معمولا نیاز به بررسی های تکمیلی وجود دارد.
اکو قلب در نارسایی دریچه آئورت چه چیزی را نشان می دهد؟
اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب مهم ترین روش تصویربرداری برای بررسی بسیاری از بیماری های دریچه ای قلب است.
در این آزمایش با استفاده از امواج صوتی، ساختار قلب، دریچه آئورت، حرکت دیواره های قلب و جریان خون بررسی می شود. پزشک می تواند با کمک اکو مشخص کند که خون چه مقدار از دریچه آئورت به سمت بطن چپ برمی گردد.
اکو همچنین اطلاعات مهمی درباره اندازه بطن چپ، قدرت پمپاژ قلب و وضعیت آئورت در اختیار پزشک قرار می دهد.
در ارزیابی نارسایی دریچه آئورت، معمولا فقط یک عدد یا یک تصویر ملاک قرار نمی گیرد و پزشک مجموعه ای از یافته های اکو و وضعیت بالینی بیمار را در کنار هم بررسی می کند.
اکو از روی قفسه سینه
اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک یا TTE معمولا اولین بررسی تصویری برای ارزیابی نارسایی دریچه آئورت است.
این آزمایش غیرتهاجمی است و در بیشتر موارد بدون درد انجام می شود. پزشک می تواند با آن شکل دریچه، میزان برگشت خون و تاثیر بیماری بر حفره های قلب را بررسی کند.
اکو از راه مری
اگر اکو معمولی اطلاعات کافی در اختیار پزشک قرار ندهد، ممکن است اکوکاردیوگرافی از راه مری یا TEE انجام شود.
در این روش یک وسیله مخصوص از طریق مری برای تهیه تصاویر دقیق تر از قلب استفاده می شود. نزدیکی مری به قلب باعث می شود بعضی قسمت های دریچه و آئورت با جزئیات بیشتری دیده شوند.
این روش در شرایط خاص، از جمله زمانی که ساختار دریچه به بررسی دقیق تری نیاز دارد، کاربرد دارد.
شدت نارسایی دریچه آئورت چگونه مشخص می شود؟
نارسایی دریچه آئورت می تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. تعیین شدت بیماری اهمیت زیادی دارد، زیرا همه افراد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت به یک نوع درمان نیاز ندارند.
پزشک برای تعیین شدت نارسایی، اطلاعات مختلفی را در کنار هم بررسی می کند، از جمله:
- میزان برگشت خون از آئورت به بطن چپ
- اندازه دهانه نشت دریچه
- وضعیت و اندازه بطن چپ
- قدرت انقباض قلب
- علائم بیمار
- تغییرات ایجاد شده در طول زمان
در مواردی که نتیجه اکو واضح نباشد یا نیاز به بررسی دقیق تری وجود داشته باشد، ممکن است از روش های تصویربرداری دیگری مانند MRI قلب استفاده شود.
نارسایی خفیف، متوسط و شدید چه تفاوتی دارند؟
نارسایی خفیف دریچه آئورت
در نارسایی خفیف، مقدار برگشت خون معمولا محدود است و قلب در بسیاری از افراد می تواند بدون ایجاد اختلال قابل توجه، این وضعیت را جبران کند.
ممکن است فرد هیچ علامتی نداشته باشد و بیماری هنگام انجام اکو به طور اتفاقی تشخیص داده شود.
در این شرایط معمولا تمرکز اصلی روی کنترل عوامل خطر، بررسی علت بیماری و پیگیری منظم است.
نارسایی متوسط دریچه آئورت
در نارسایی متوسط، برگشت خون بیشتر است و قلب باید برای مدت طولانی تری با حجم کاری بالاتری فعالیت کند.
بعضی افراد همچنان بدون علامت هستند، اما ممکن است در طول زمان تغییراتی در اندازه بطن چپ ایجاد شود.
به همین دلیل پیگیری منظم اهمیت دارد تا مشخص شود بیماری ثابت مانده یا به سمت نارسایی شدید پیش می رود.
نارسایی شدید دریچه آئورت
در نارسایی شدید، مقدار قابل توجهی خون به بطن چپ برمی گردد و فشار بیشتری به قلب وارد می شود.
در صورت ادامه این وضعیت، بطن چپ ممکن است بزرگ شود و عملکرد آن به تدریج کاهش پیدا کند. در این مرحله، وجود یا نبود علائم، عملکرد بطن چپ و اندازه آن نقش مهمی در تصمیم گیری درمانی دارند.
در نارسایی شدید، ممکن است پزشک بررسی برای مداخله روی دریچه را مطرح کند؛ اما تصمیم گیری برای جراحی یا سایر روش های درمانی باید بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود.
نارسایی دریچه آئورت چه تاثیری روی بطن چپ دارد؟
یکی از مهم ترین پیامدهای نارسایی مزمن دریچه آئورت، افزایش حجم خونی است که بطن چپ باید پمپاژ کند.
در ابتدا قلب تلاش می کند با افزایش ظرفیت خود این حجم اضافه را جبران کند. به مرور ممکن است بطن چپ بزرگ تر شود و دیواره آن تغییر کند.
این سازگاری در مراحل ابتدایی می تواند به حفظ عملکرد قلب کمک کند، اما اگر بیماری شدید و طولانی مدت باشد، این وضعیت ممکن است دیگر کافی نباشد.
در مراحل پیشرفته، عملکرد انقباضی بطن چپ ممکن است کاهش پیدا کند و فرد علائم نارسایی قلبی را تجربه کند.
به همین دلیل در پیگیری بیماران مبتلا به نارسایی دریچه آئورت، فقط شدت نشت دریچه اهمیت ندارد؛ وضعیت بطن چپ نیز باید به صورت دوره ای بررسی شود.
آیا کسر جهشی قلب در نارسایی دریچه آئورت مهم است؟
بله. کسر جهشی یا EF یکی از معیارهایی است که برای بررسی عملکرد پمپاژ بطن چپ استفاده می شود.
در نارسایی مزمن دریچه آئورت، ممکن است EF برای مدتی طبیعی باقی بماند، حتی در حالی که تغییرات ساختاری در بطن چپ در حال ایجاد شدن است.
بنابراین طبیعی بودن EF به تنهایی به معنی بی خطر بودن بیماری نیست.
پزشک معمولا EF را همراه با علائم، اندازه بطن چپ، شدت نارسایی، روند تغییرات در اکوهای قبلی و سایر یافته ها بررسی می کند.
در برخی بیماران مبتلا به نارسایی شدید و بدون علامت، کاهش عملکرد بطن چپ می تواند یکی از عواملی باشد که نیاز به مداخله روی دریچه را مطرح می کند.
نوار قلب در نارسایی دریچه آئورت
الکتروکاردیوگرام یا ECG فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می کند.
این آزمایش می تواند اطلاعاتی درباره ریتم قلب و بعضی تغییرات مرتبط با فشار یا بزرگ شدن حفره های قلب ارائه دهد.
نوار قلب به تنهایی نمی تواند شدت نارسایی دریچه آئورت را مشخص کند، اما می تواند بخشی از ارزیابی کلی بیمار باشد.
اگر فرد دچار تپش قلب، احساس ضربان نامنظم یا سرگیجه باشد، ECG می تواند در بررسی علت این علائم نیز کمک کننده باشد.
عکس قفسه سینه چه کاربردی دارد؟
عکس قفسه سینه ممکن است برای بررسی اندازه قلب، وضعیت آئورت و شرایط ریه ها انجام شود.
در نارسایی مزمن و قابل توجه دریچه آئورت، ممکن است تغییراتی در اندازه قلب ایجاد شود. همچنین اگر بیمار دچار تنگی نفس باشد، بررسی وضعیت ریه ها می تواند به تشخیص علت علائم کمک کند.
با این حال، عکس قفسه سینه جای اکو را نمی گیرد و برای تعیین دقیق شدت نارسایی دریچه آئورت کافی نیست.
MRI قلب چه زمانی انجام می شود؟
MRI قلب یا CMR می تواند تصاویر بسیار دقیقی از ساختار و عملکرد قلب ایجاد کند.
اگر نتیجه اکو با وضعیت بیمار هماهنگ نباشد یا پزشک به اطلاعات دقیق تری درباره میزان برگشت خون و عملکرد بطن چپ نیاز داشته باشد، MRI می تواند کمک کننده باشد.
این روش همچنین در بررسی برخی بیماری های آئورت و ساختار قلب کاربرد دارد.
سی تی اسکن و بررسی آئورت
گاهی مشکل اصلی فقط خود دریچه نیست و آئورت نیز درگیر است. در چنین شرایطی CT قلب یا CT آنژیوگرافی می تواند اطلاعات دقیق تری درباره ساختار آئورت ارائه کند.
برای مثال، اگر پزشک به گشادشدگی آئورت یا دایسکشن آئورت مشکوک باشد، بررسی دقیق آئورت اهمیت زیادی پیدا می کند.
در افرادی که دریچه آئورت دو لتی دارند نیز ممکن است بررسی دوره ای آئورت اهمیت ویژه ای داشته باشد، زیرا این افراد می توانند همزمان با بیماری دریچه ای، تغییراتی در آئورت داشته باشند.
آیا تست ورزش برای نارسایی دریچه آئورت انجام می شود؟
در بعضی بیماران، تست ورزش می تواند برای بررسی واکنش قلب به فعالیت و مشخص شدن علائمی که در حالت استراحت دیده نمی شوند استفاده شود.
برای مثال ممکن است فرد در حالت عادی تصور کند هیچ مشکلی ندارد، اما هنگام فعالیت دچار تنگی نفس یا کاهش توانایی شود.
البته انجام تست ورزش برای همه افراد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت ضروری نیست و پزشک بر اساس شدت بیماری، علائم و شرایط فرد درباره آن تصمیم می گیرد.
مراحل نارسایی دریچه آئورت چگونه تعریف می شود؟
بیماری های دریچه ای قلب معمولا بر اساس وضعیت دریچه، شدت بیماری، وجود علائم و میزان تاثیر بیماری بر قلب مرحله بندی می شوند.
به طور کلی می توان این مراحل را چنین در نظر گرفت:
مرحله A؛ فرد در معرض خطر
در این مرحله هنوز نارسایی قابل توجه وجود ندارد، اما فرد شرایطی دارد که احتمال ابتلا به بیماری دریچه ای را افزایش می دهد.
برای مثال داشتن دریچه آئورت دو لتی یا بعضی بیماری های مربوط به آئورت می تواند نیاز به پیگیری داشته باشد.
مرحله B؛ بیماری پیشرونده
در این مرحله نارسایی خفیف تا متوسط وجود دارد و ممکن است فرد هنوز علائم واضحی نداشته باشد.
پیگیری منظم اهمیت دارد تا مشخص شود بیماری ثابت مانده یا به سمت نارسایی شدید پیشرفت می کند.
مرحله C؛ نارسایی شدید بدون علامت
در این مرحله نارسایی شدید وجود دارد، اما فرد ممکن است هنوز علامت مشخصی احساس نکند.
در این وضعیت، بررسی عملکرد و اندازه بطن چپ اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است تغییرات قلب قبل از شروع علائم ایجاد شوند.
مرحله D؛ نارسایی شدید علامت دار
در این مرحله نارسایی شدید با علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، کاهش توانایی فعالیت یا درد قفسه سینه همراه شده است.
در چنین شرایطی معمولا ارزیابی دقیق تر برای انتخاب روش درمانی مناسب ضروری است.
چه زمانی نارسایی دریچه آئورت جدی تر می شود؟
شدت بیماری فقط با میزان برگشت خون مشخص نمی شود. علائم بیمار و تاثیر بیماری بر عملکرد قلب نیز اهمیت زیادی دارند.
مواردی مانند موارد زیر می توانند نشان دهند که بیماری نیاز به توجه بیشتری دارد:
- ایجاد تنگی نفس جدید یا تشدید آن
- کاهش توانایی انجام فعالیت های روزمره
- درد قفسه سینه
- غش یا نزدیک شدن به غش
- کاهش عملکرد بطن چپ
- افزایش قابل توجه اندازه بطن چپ
- پیشرفت نارسایی در بررسی های دوره ای
در نارسایی شدید، تصمیم درباره زمان مداخله باید توسط متخصص قلب و بر اساس مجموعه ای از علائم، نتایج اکو و وضعیت کلی بیمار گرفته شود.
درمان نارسایی دریچه آئورت چیست؟
درمان نارسایی دریچه آئورت به شدت بیماری، وجود یا نبود علائم، علت ایجاد نارسایی و وضعیت عملکرد بطن چپ بستگی دارد. همه افراد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت به جراحی نیاز ندارند.
در موارد خفیف، ممکن است تنها پیگیری منظم کافی باشد. اما اگر نارسایی شدید باشد و باعث ایجاد علائم یا تغییرات مهم در عملکرد و اندازه قلب شده باشد، ممکن است درمان مداخله ای و اصلاح دریچه لازم شود.
هدف اصلی درمان این است که از پیشرفت آسیب قلب جلوگیری شود، علائم کاهش پیدا کنند و عملکرد قلب تا حد امکان حفظ شود.
آیا نارسایی دریچه آئورت با دارو درمان می شود؟
داروها می توانند در کنترل بعضی علائم و شرایط همراه با نارسایی دریچه آئورت مفید باشند، اما معمولا نمی توانند خود دریچه آسیب دیده را ترمیم کنند.
برای مثال، اگر فرد فشار خون بالا داشته باشد، کنترل فشار خون اهمیت زیادی دارد. در بعضی بیماران نیز داروهایی برای کاهش فشار وارد شده بر قلب یا کنترل علائم نارسایی قلبی تجویز می شوند.
نوع دارو به وضعیت بیمار بستگی دارد و نباید بدون نظر پزشک داروی قلبی شروع یا قطع شود.
داروهای کاهش دهنده فشار خون
کنترل فشار خون می تواند بخشی از درمان بیماران مبتلا به نارسایی دریچه آئورت باشد.
وقتی فشار خون بالا باشد، قلب برای پمپاژ خون با مقاومت بیشتری روبه رو می شود. به همین دلیل پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار داروهای مناسب برای کنترل فشار خون تجویز کند.
انتخاب دارو به فشار خون، عملکرد کلیه، سایر بیماری ها و شرایط قلب بستگی دارد.
داروهای مربوط به نارسایی قلبی
اگر نارسایی دریچه آئورت باعث ایجاد نارسایی قلبی شده باشد، ممکن است داروهایی برای کنترل علائم و بهبود وضعیت قلب تجویز شوند.
این داروها می توانند به کاهش علائمی مانند تنگی نفس یا تجمع مایع کمک کنند، اما در نارسایی شدید دریچه آئورت جایگزین اصلاح خود دریچه نیستند.
چه زمانی نارسایی دریچه آئورت نیاز به جراحی دارد؟
تصمیم برای جراحی فقط بر اساس یک عدد یا یک علامت گرفته نمی شود.
در نارسایی شدید، عواملی مانند وجود علائم، کاهش عملکرد بطن چپ، تغییر اندازه بطن چپ و وضعیت کلی بیمار در تصمیم گیری نقش دارند.
اگر فرد دچار نارسایی شدید و علامت دار باشد، معمولا ارزیابی برای مداخله روی دریچه اهمیت زیادی پیدا می کند.
حتی در بعضی افراد که هنوز علامت واضحی ندارند، اگر بررسی ها نشان دهند که نارسایی شدید روی بطن چپ تاثیر گذاشته است، پزشک ممکن است مداخله زودتر را مطرح کند. این موضوع یکی از دلایلی است که پیگیری منظم بیماران اهمیت زیادی دارد.
ترمیم دریچه آئورت چگونه انجام می شود؟
در بعضی بیماران امکان ترمیم دریچه به جای تعویض آن وجود دارد.
در روش ترمیم، جراح تلاش می کند ساختار دریچه را تا حد امکان حفظ کند و مشکل ایجاد کننده نشت را اصلاح کند.
نوع ترمیم به علت نارسایی و شکل دریچه بستگی دارد. برای مثال ممکن است بخشی از بافت دریچه اصلاح شود یا شکل لت های دریچه تغییر کند تا بسته شدن آنها بهتر انجام شود.
ترمیم دریچه برای همه بیماران مناسب نیست و امکان انجام آن به آناتومی دریچه و تجربه تیم جراحی بستگی دارد.
تعویض دریچه آئورت چیست؟
اگر دریچه آسیب زیادی دیده باشد و امکان ترمیم مناسب آن وجود نداشته باشد، ممکن است تعویض دریچه توصیه شود.
در این روش دریچه آسیب دیده برداشته می شود و یک دریچه جدید جایگزین آن می شود.
دریچه جایگزین معمولا یکی از دو نوع اصلی است:
- دریچه مکانیکی
- دریچه بافتی یا بیولوژیک
انتخاب بین این دو نوع به سن، شرایط پزشکی، احتمال نیاز به داروهای ضد انعقاد، ترجیحات بیمار و نظر تیم درمان بستگی دارد.
دریچه مکانیکی
دریچه های مکانیکی دوام بالایی دارند، اما افرادی که از این نوع دریچه استفاده می کنند معمولا به مصرف طولانی مدت داروی ضد انعقاد برای کاهش خطر تشکیل لخته نیاز دارند.
به همین دلیل انتخاب دریچه مکانیکی نیازمند در نظر گرفتن شرایط زندگی و امکان مصرف منظم دارو و انجام آزمایش های لازم است.
دریچه بافتی
در دریچه های بافتی از بافت حیوانی یا انسانی استفاده می شود.
یکی از مزیت های این نوع دریچه این است که معمولا نیاز به مصرف مادام العمر داروی ضد انعقاد به دلیل خود دریچه مانند دریچه مکانیکی وجود ندارد. با این حال، دریچه های بافتی می توانند با گذشت زمان فرسوده شوند و در بعضی افراد در آینده نیاز به مداخله مجدد وجود داشته باشد.
آیا تعویض دریچه با روش غیرجراحی امکان پذیر است؟
در برخی شرایط می توان از روش های کاتتری مانند TAVR یا TAVI برای جایگزینی دریچه آئورت استفاده کرد.
در این روش به جای جراحی باز، دریچه جدید از طریق یک کاتتر وارد بدن می شود و در محل دریچه آئورت قرار می گیرد.
با این حال، TAVR در نارسایی خالص دریچه آئورت با شرایطی که در تنگی دریچه آئورت وجود دارد یکسان نیست و انتخاب این روش به وضعیت دریچه، آناتومی بیمار، شدت بیماری و امکانات و تجربه مرکز درمانی بستگی دارد.
به همین دلیل نمی توان گفت هر فرد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت کاندید TAVR است. تصمیم گیری باید توسط تیم متخصص قلب و جراحی قلب انجام شود.
بعد از درمان نارسایی دریچه آئورت چه مراقبت هایی لازم است؟
بعد از ترمیم یا تعویض دریچه، مراقبت های منظم همچنان اهمیت دارند.
پزشک ممکن است برای بررسی عملکرد دریچه جدید و وضعیت قلب، اکوکاردیوگرافی های دوره ای درخواست کند.
همچنین باید داروهای تجویز شده طبق دستور مصرف شوند و در صورت وجود دریچه مکانیکی، برنامه مصرف داروی ضد انعقاد و آزمایش های مربوط به آن جدی گرفته شود.
کنترل فشار خون، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی متناسب با شرایط بیمار و پیگیری منظم قلب از بخش های مهم مراقبت بعد از درمان هستند.
محدودیت فعالیت بدنی بعد از جراحی نیز برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس نوع عمل و نظر پزشک تعیین شود.
آیا فرد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت می تواند ورزش کند؟
پاسخ به شدت بیماری و وضعیت قلب بستگی دارد.
فردی که نارسایی خفیف دارد و عملکرد قلب او طبیعی است ممکن است محدودیت قابل توجهی در فعالیت های روزمره نداشته باشد.
اما در نارسایی شدید، به خصوص اگر بطن چپ بزرگ شده باشد یا عملکرد آن کاهش پیدا کرده باشد، ممکن است پزشک بعضی فعالیت های شدید را محدود کند.
بنابراین بهتر است فرد مبتلا به بیماری دریچه آئورت قبل از شروع ورزش سنگین، برنامه ورزشی خود را با متخصص قلب هماهنگ کند.
تغذیه در نارسایی دریچه آئورت چگونه باشد؟
رژیم غذایی به تنهایی نمی تواند دریچه آسیب دیده را ترمیم کند، اما داشتن سبک زندگی سالم می تواند به حفظ سلامت قلب کمک کند.
معمولا توصیه می شود:
- مصرف نمک و غذاهای بسیار شور محدود شود، به ویژه اگر فرد دچار فشار خون بالا یا تجمع مایع باشد.
- مصرف سبزیجات و میوه ها در برنامه غذایی بیشتر شود.
- غلات کامل و منابع مناسب پروتئین در رژیم غذایی قرار بگیرند.
- مصرف چربی های اشباع و غذاهای بسیار فرآوری شده محدود شود.
- فشار خون، قند خون و چربی خون کنترل شوند.
- از مصرف سیگار و محصولات دخانی پرهیز شود.
میزان محدودیت نمک یا مایعات در افرادی که نارسایی قلبی دارند باید با توجه به شرایط آنها توسط پزشک مشخص شود.
آیا نارسایی دریچه آئورت خطرناک است؟
نارسایی خفیف همیشه به معنی یک بیماری خطرناک یا نیاز فوری به درمان تهاجمی نیست.
اما نارسایی شدید و درمان نشده می تواند به مرور باعث بزرگ شدن بطن چپ، کاهش عملکرد قلب و در نهایت نارسایی قلبی شود.
نارسایی حاد نیز می تواند وضعیت اورژانسی ایجاد کند، زیرا قلب فرصت کافی برای سازگار شدن با برگشت ناگهانی خون ندارد.
بنابراین مهم ترین مسئله، تشخیص شدت بیماری و پیگیری منظم آن است.
چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟
اگر فردی که بیماری دریچه آئورت دارد دچار علائم جدید یا شدید شود، نباید آنها را نادیده بگیرد.
علائمی مانند:
- تنگی نفس شدید یا ناگهانی
- درد شدید یا فشار در قفسه سینه
- غش کردن
- تپش قلب شدید همراه با ضعف یا سرگیجه
- ورم قابل توجه پاها همراه با بدتر شدن تنگی نفس
- ضعف شدید و ناگهانی
نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
به ویژه تنگی نفس شدید یا ناگهانی و درد قفسه سینه می توانند نشانه یک مشکل جدی قلبی باشند و در چنین شرایطی باید از خدمات اورژانسی استفاده شود.
آیا می توان از نارسایی دریچه آئورت پیشگیری کرد؟
همه موارد نارسایی دریچه آئورت قابل پیشگیری نیستند. برای مثال، فردی که از بدو تولد دریچه آئورت دو لتی دارد، نمی تواند از وجود این ویژگی مادرزادی جلوگیری کند.
با این حال، کنترل عوامل خطر قلبی و تشخیص زودهنگام بعضی بیماری ها می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
کنترل فشار خون، مراجعه منظم در صورت داشتن بیماری دریچه ای، درمان مناسب عفونت های جدی و رعایت مراقبت های توصیه شده توسط پزشک از جمله اقدامات مهم هستند.
اگر فرد قبلا به بیماری دریچه ای مبتلا شده باشد، انجام اکوهای دوره ای می تواند به تشخیص تغییرات دریچه و قلب در زمان مناسب کمک کند.
سخن نهایی
نارسایی دریچه آئورت زمانی ایجاد می شود که دریچه آئورت نتواند به طور کامل بسته شود و بخشی از خون از آئورت به بطن چپ برگردد. این بیماری ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند، اما در صورت شدید شدن می تواند فشار زیادی به بطن چپ وارد کند.
تنگی نفس، خستگی، تپش قلب، درد قفسه سینه، سرگیجه و ورم پاها از علائمی هستند که ممکن است در مراحل پیشرفته تر دیده شوند. با این حال، تشخیص دقیق فقط با علائم امکان پذیر نیست و اکو قلب نقش مهمی در بررسی دریچه و عملکرد قلب دارد.
درمان نیز برای همه افراد یکسان نیست. نارسایی خفیف ممکن است تنها به پیگیری منظم نیاز داشته باشد، در حالی که نارسایی شدید می تواند به ترمیم یا تعویض دریچه نیاز پیدا کند.
مهم ترین نکته این است که نارسایی دریچه آئورت، به خصوص در موارد متوسط و شدید، باید تحت نظر متخصص قلب پیگیری شود تا تغییرات دریچه و عملکرد بطن چپ در زمان مناسب شناسایی شوند.
سوالات متداول
آیا نارسایی دریچه آئورت همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر. نارسایی خفیف یا بعضی موارد بدون علامت ممکن است فقط به پیگیری و اکوهای دوره ای نیاز داشته باشند. جراحی بیشتر زمانی مطرح می شود که بیماری شدید باشد و علائم یا تغییرات مهمی در عملکرد و اندازه قلب ایجاد کرده باشد.
آیا نارسایی دریچه آئورت باعث تپش قلب می شود؟
ممکن است باعث احساس تپش قلب شود، اما تپش قلب علت های مختلفی دارد و به تنهایی نمی تواند نشان دهنده نارسایی دریچه آئورت باشد.
آیا نارسایی دریچه آئورت درمان می شود؟
در موارد خفیف ممکن است بیماری فقط تحت نظر باشد. در موارد شدید، بسته به شرایط بیمار می توان دریچه را ترمیم یا تعویض کرد. داروها بیشتر برای کنترل علائم، فشار خون یا بیماری های همراه استفاده می شوند و معمولا خود دریچه آسیب دیده را ترمیم نمی کنند.
آیا نارسایی دریچه آئورت خطرناک است؟
شدت بیماری اهمیت زیادی دارد. نارسایی خفیف ممکن است مشکل جدی ایجاد نکند، اما نارسایی شدید و درمان نشده می تواند باعث بزرگ شدن بطن چپ، کاهش عملکرد قلب و نارسایی قلبی شود.
آیا فرد مبتلا به نارسایی دریچه آئورت می تواند ورزش کند؟
در بسیاری از موارد فعالیت متناسب با شرایط بیمار امکان پذیر است، اما میزان ورزش باید بر اساس شدت نارسایی، عملکرد قلب و نظر پزشک تعیین شود. در نارسایی شدید، ورزش سنگین ممکن است نیاز به محدودیت داشته باشد.
هر چند وقت یک بار باید اکو قلب انجام شود؟
فاصله اکو برای همه افراد یکسان نیست و به شدت نارسایی، علائم و وضعیت بطن چپ بستگی دارد. پزشک بر اساس شرایط فرد زمان مناسب برای تکرار اکو را مشخص می کند.