وقتی در نتیجه اکو قلب یا یکی از تصویربرداری های قلبی عبارت «توده داخل قلب» دیده می شود، طبیعی است که اولین نگرانی بیمار این باشد که آیا این توده سرطان است یا نه. اما وجود یک توده در قلب همیشه به معنی سرطان یا حتی تومور نیست. گاهی چیزی که در تصویر به شکل توده دیده می شود، می تواند لخته خون، بافت غیرطبیعی، تغییرات مربوط به دریچه قلب یا یک تومور خوش خیم باشد.
توده های قلبی نسبتا نادر هستند و نوع، اندازه و محل قرارگیری آنها اهمیت زیادی دارد. بعضی از آنها هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و به صورت اتفاقی در یک اکو یا تصویربرداری دیگر پیدا می شوند، اما بعضی دیگر می توانند با جریان طبیعی خون تداخل ایجاد کنند یا خطر تشکیل آمبولی و سکته را افزایش دهند.
توده داخل قلب یعنی چه؟
توده داخل قلب به هر ساختاری گفته می شود که در تصویربرداری به صورت یک بخش غیرطبیعی داخل حفره های قلب، روی دریچه ها یا در نزدیکی دیواره قلب دیده شود.
این اصطلاح در ابتدا فقط یک یافته تصویری است و هنوز مشخص نمی کند که توده دقیقا چیست. برای تشخیص علت، پزشک باید محل توده، اندازه، شکل، نحوه حرکت آن، ارتباط آن با دیواره قلب یا دریچه ها و شرایط عمومی بیمار را بررسی کند.
به طور کلی، مهم ترین مواردی که ممکن است به شکل توده داخل قلب دیده شوند عبارتند از:
- لخته خون
- تومور خوش خیم قلب
- تومور بدخیم یا سرطانی
- گاهی بافت یا ضایعات مرتبط با عفونت دریچه قلب
- بعضی ساختارهای طبیعی یا تغییر یافته قلب که ممکن است در تصویربرداری شبیه توده دیده شوند
بنابراین اگر در گزارش اکو نوشته شده باشد «توده داخل قلب مشاهده شد»، نباید فقط بر اساس همین جمله درباره سرطانی بودن آن نتیجه گیری کرد.
آیا هر توده داخل قلب سرطان است؟
خیر. یکی از مهم ترین نکات درباره توده های قلبی این است که «توده» و «سرطان» دو مفهوم یکسان نیستند.
تومورهای قلبی می توانند خوش خیم یا بدخیم باشند. حتی تومورهای خوش خیم هم در صورتی که در محل نامناسبی قرار گرفته باشند، ممکن است برای قلب مشکل ایجاد کنند. برای مثال، یک توده می تواند مسیر عبور خون را محدود کند، روی عملکرد دریچه تاثیر بگذارد یا در شرایط خاص باعث ایجاد آمبولی شود.
از طرف دیگر، چیزی که در اکو به شکل توده دیده می شود ممکن است اصلا تومور نباشد. لخته خون یکی از مهم ترین مواردی است که باید از تومور افتراق داده شود.
به همین دلیل پزشک معمولا قبل از تصمیم گیری درباره درمان، تلاش می کند ماهیت توده را با روش های تصویربرداری دقیق تر مشخص کند.
شایع ترین علت های توده داخل قلب چیست؟
1. لخته خون داخل قلب
لخته خون یکی از مهم ترین مواردی است که ممکن است به شکل یک توده داخل حفره قلب دیده شود.
احتمال تشکیل لخته در شرایطی که جریان خون داخل قلب کاهش پیدا کرده یا نامنظم شده باشد بیشتر می شود. برای مثال، بعضی بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است در حفره های قلب دچار تشکیل لخته شوند.
وجود لخته اهمیت زیادی دارد، زیرا در بعضی شرایط ممکن است بخشی از آن جدا شود و همراه جریان خون حرکت کند. اگر این لخته وارد عروق مغز شود، می تواند باعث سکته مغزی شود.
به همین دلیل تشخیص تفاوت بین لخته و تومور اهمیت زیادی دارد.
2. تومورهای خوش خیم قلب
بعضی از توده های قلبی، تومورهای خوش خیم هستند. یکی از شناخته شده ترین آنها «میگزوم قلبی» است.
میگزوم معمولا در دهلیز چپ ایجاد می شود و ممکن است با جریان خون داخل قلب تداخل داشته باشد. علائم آن بسته به اندازه و محل توده متفاوت است و می تواند شامل تنگی نفس، خستگی، سرگیجه، تپش قلب یا حتی علائمی شبیه مشکلات دریچه ای باشد.
البته هر توده ای که در دهلیز دیده شود میگزوم نیست و تشخیص آن نیاز به بررسی تصویربرداری و نظر پزشک دارد.
3. تومورهای بدخیم قلب
تومورهای بدخیم اولیه قلب بسیار نادر هستند. همچنین گاهی سرطان از بخش دیگری از بدن به قلب گسترش پیدا می کند و در تصویربرداری به صورت یک توده یا ضایعه دیده می شود.
به همین دلیل اگر فرد سابقه سرطان داشته باشد، پزشک هنگام بررسی یک توده قلبی، احتمال درگیری قلب در اثر گسترش بیماری را نیز در نظر می گیرد.
اما صرف دیده شدن یک توده به این معنی نیست که بیمار سرطان دارد. برای مشخص شدن ماهیت ضایعه باید مجموعه ای از اطلاعات بالینی و تصویربرداری بررسی شود.
توده داخل قلب چه علائمی ایجاد می کند؟
بعضی توده های قلبی هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و به صورت اتفاقی در اکو یا تصویربرداری دیگری پیدا می شوند.
اگر توده روی جریان خون یا عملکرد قلب تاثیر بگذارد، علائم می توانند متفاوت باشند. برخی از علائم احتمالی عبارتند از:
- تنگی نفس
- خستگی غیرعادی
- سرگیجه
- احساس ضعف
- تپش قلب
- درد یا ناراحتی قفسه سینه
- کاهش توانایی در انجام فعالیت های روزمره
- غش یا احساس نزدیک بودن به غش
- ورم پاها در صورت ایجاد اختلال قابل توجه در عملکرد قلب
این علائم اختصاصی نیستند و بیماری های بسیار دیگری هم می توانند آنها را ایجاد کنند. بنابراین نمی توان فقط بر اساس علائم تشخیص داد که فرد توده قلبی دارد.
آیا توده داخل قلب می تواند خطرناک باشد؟
بله، اما میزان خطر به نوع توده، اندازه، محل قرارگیری و تاثیری که روی قلب می گذارد بستگی دارد.
یک توده کوچک که هیچ تاثیری روی عملکرد قلب یا جریان خون ندارد ممکن است شرایط کاملا متفاوتی با توده ای داشته باشد که مسیر عبور خون را مسدود می کند.
مهم ترین مشکلات احتمالی شامل موارد زیر هستند:
- اختلال در عبور طبیعی خون
- آسیب یا اختلال عملکرد دریچه قلب
- ایجاد آریتمی
- تشکیل یا جدا شدن لخته
- آمبولی
- سکته مغزی
- نارسایی قلبی
- در موارد خاص، اختلال شدید در عملکرد قلب
بنابراین اگر پزشک بعد از اکو توصیه به بررسی بیشتر کرده باشد، بهتر است این موضوع پیگیری شود؛ حتی اگر فرد در حال حاضر علامت خاصی نداشته باشد.
توده داخل قلب چگونه تشخیص داده می شود؟
اولین آزمایشی که در بسیاری از موارد می تواند وجود یک توده داخل قلب را نشان دهد، اکوکاردیوگرافی است.
اکو با استفاده از امواج صوتی، تصاویر متحرکی از حفره های قلب، دریچه ها و جریان خون ایجاد می کند. این روش می تواند به پزشک کمک کند تا محل توده، اندازه آن و نحوه حرکتش را بررسی کند.
در بعضی موارد اکو از روی قفسه سینه اطلاعات کافی ارائه می دهد. اما اگر تصویر واضح نباشد یا لازم باشد بخش هایی از قلب با جزئیات بیشتری بررسی شوند، ممکن است اکو از راه مری یا همان TEE درخواست شود.
آیا بعد از مشاهده توده در اکو باید نگران شد؟
نه لزوما.
گزارش اکو به تنهایی همیشه نمی تواند ماهیت دقیق یک توده را مشخص کند. ممکن است پزشک برای بررسی بیشتر، MRI قلب، سی تی اسکن قلب یا اکو از راه مری را پیشنهاد کند.
در بعضی شرایط نیز بررسی های دیگری لازم می شود تا مشخص شود ساختار مشاهده شده یک لخته، تومور یا ضایعه دیگری است.
نکته مهم این است که نتیجه اکو باید در کنار علائم، سابقه بیماری، داروها، سابقه سرطان، ریتم قلب و سایر یافته های تصویربرداری تفسیر شود.
چگونه لخته خون را از تومور قلبی تشخیص می دهند؟
وقتی یک توده در قلب دیده می شود، یکی از مهم ترین کارها این است که مشخص شود با لخته خون روبه رو هستیم یا یک تومور. تشخیص این دو همیشه فقط با یک تصویر ساده از اکو امکان پذیر نیست و پزشک معمولا چند عامل را در کنار هم بررسی می کند.
محل قرارگیری توده یکی از مهم ترین سرنخ هاست. برای مثال، اگر فرد دچار فیبریلاسیون دهلیزی باشد و توده ای در محل هایی دیده شود که احتمال تشکیل لخته در آنها بیشتر است، احتمال ترومبوز بیشتر در نظر گرفته می شود. در مقابل، بعضی تومورها محل اتصال و شکل مشخص تری دارند.
اندازه، شکل، میزان حرکت توده و نحوه اتصال آن به دیواره قلب یا دریچه نیز اهمیت دارند. البته هیچ کدام از این ویژگی ها به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.
نقش اکوکاردیوگرافی در تشخیص توده قلبی
اکوکاردیوگرافی معمولا اولین بررسی برای یک توده مشکوک داخل قلب است. این آزمایش می تواند اطلاعاتی درباره موارد زیر ارائه دهد:
- محل دقیق توده
- اندازه توده
- شکل و ظاهر آن
- میزان حرکت توده
- محل اتصال آن
- تاثیر توده بر جریان خون
- تاثیر احتمالی روی دریچه های قلب
- وضعیت عملکرد حفره های قلب
اکو از روی قفسه سینه یا TTE معمولا اولین مرحله است. اما اگر توده کوچک باشد، حرکت زیادی داشته باشد یا محل آن به شکلی باشد که تصویر واضحی از آن به دست نیاید، ممکن است پزشک اکو از راه مری یا TEE را پیشنهاد کند.
در TEE پروب سونوگرافی از طریق مری وارد می شود و به دلیل نزدیک بودن مری به قلب، امکان مشاهده بعضی قسمت های قلب با جزئیات بیشتری فراهم می شود.
این روش به ویژه برای بررسی بعضی توده های دهلیزی، دریچه ها و ساختارهای کوچک و متحرک می تواند کمک کننده باشد.
MRI قلب برای بررسی توده چه کاربردی دارد؟
اگر اکو نتواند ماهیت توده را به اندازه کافی مشخص کند، MRI قلب می تواند اطلاعات بیشتری در اختیار پزشک قرار دهد.
یکی از مزیت های مهم MRI قلب این است که فقط شکل توده را نشان نمی دهد، بلکه می تواند ویژگی های بافتی آن را نیز بررسی کند. به همین دلیل در بعضی موارد به پزشک کمک می کند بین لخته، تومورهای مختلف و سایر ضایعات تفاوت بگذارد.
در MRI مواردی مانند موارد زیر مورد توجه قرار می گیرند:
- ترکیب و ویژگی بافتی توده
- میزان خون رسانی
- محل دقیق و وسعت ضایعه
- ارتباط توده با دیواره قلب
- میزان درگیری با بافت های اطراف
- ویژگی های احتمالی به نفع تومور خوش خیم یا بدخیم
البته MRI همیشه به معنی وجود سرطان نیست. این آزمایش بیشتر برای مشخص کردن ماهیت و وسعت توده و کمک به تشخیص افتراقی استفاده می شود.
سی تی اسکن قلب چه زمانی انجام می شود؟
سی تی اسکن قلب و قفسه سینه نیز می تواند در بررسی توده های قلبی کاربرد داشته باشد.
CT می تواند جزئیات خوبی از ساختار قلب و بافت های اطراف آن نشان دهد و در بعضی موارد برای بررسی کلسیفیکاسیون، چربی، ارتباط توده با ساختارهای اطراف یا احتمال گسترش یک ضایعه مفید باشد.
اگر پزشک احتمال وجود توده ای خارج از قلب یا گسترش یک بیماری از بخش دیگری از بدن را مطرح کند، بررسی قفسه سینه و ساختارهای اطراف قلب نیز اهمیت پیدا می کند.
انتخاب بین MRI، CT و روش های دیگر به محل توده، وضعیت بیمار، اطلاعاتی که از اکو به دست آمده و سوالی که پزشک قصد دارد به آن پاسخ دهد بستگی دارد.
آیا ممکن است چیزی شبیه توده در اکو دیده شود ولی توده واقعی نباشد؟
بله.
تصویربرداری قلب همیشه بدون خطا نیست و گاهی بعضی ساختارهای طبیعی قلب یا حتی آرتیفکت های تصویری می توانند شبیه یک توده دیده شوند.
به همین دلیل اگر پزشک نسبت به نتیجه اکو اطمینان کافی نداشته باشد، ممکن است تصویربرداری تکمیلی درخواست کند.
این موضوع یکی از دلایلی است که نباید با دیدن عبارت «توده» در گزارش اکو بلافاصله تصور کرد که یک تومور در قلب وجود دارد.
گاهی بررسی دقیق تر نشان می دهد ساختار مشاهده شده یک تغییر طبیعی، لخته، بافت غیرطبیعی غیرتوموری یا حتی یک خطای تصویری بوده است.
آیا توده قلبی همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر.
تصمیم درباره جراحی به علت توده و شرایط بیمار بستگی دارد.
اگر مشخص شود توده یک لخته خون است، ممکن است در شرایط مناسب درمان دارویی و پیگیری تصویربرداری مورد استفاده قرار گیرد. هدف این است که لخته از بین برود یا خطر ایجاد عوارض ناشی از آن کاهش پیدا کند.
اما اگر یک تومور قلبی باعث انسداد جریان خون، اختلال عملکرد دریچه، آمبولی یا مشکلات دیگر شده باشد، ممکن است جراحی مطرح شود.
برخی تومورهای قلبی نیز به دلیل احتمال ایجاد عوارض حتی اگر خوش خیم باشند، ممکن است نیاز به برداشتن داشته باشند.
بنابراین عبارت «توده داخل قلب» به خودی خود به معنی «نیاز فوری به عمل» نیست.
چه زمانی احتمال لخته بیشتر است؟
پزشک هنگام بررسی یک توده قلبی به شرایطی که احتمال تشکیل لخته را افزایش می دهند نیز توجه می کند.
برخی از این شرایط عبارتند از:
- فیبریلاسیون دهلیزی
- کاهش شدید عملکرد یک حفره قلب
- بعضی انواع بیماری های دریچه ای
- سابقه لخته خون
- برخی شرایط افزایش دهنده انعقاد خون
- بی حرکتی طولانی در شرایط خاص
- بعضی بیماری های قلبی که باعث کند شدن جریان خون داخل حفره های قلب می شوند
برای مثال، در فیبریلاسیون دهلیزی جریان خون در بعضی قسمت های دهلیز می تواند دچار اختلال شود و احتمال تشکیل لخته افزایش پیدا کند.
اگر توده در چنین شرایطی دیده شود، پزشک ممکن است احتمال ترومبوز را جدی تر بررسی کند.
چه زمانی احتمال عفونت مطرح می شود؟
هر توده ای روی دریچه قلب لزوما تومور نیست.
اگر فرد تب، لرز، عفونت فعال، کشت خون مثبت یا علائم سازگار با اندوکاردیت داشته باشد و در اطراف دریچه یک توده مشاهده شود، پزشک ممکن است به «وژتاسیون» ناشی از عفونت فکر کند.
وژتاسیون مجموعه ای از مواد است که می تواند روی دریچه قلب ایجاد شود و در اندوکاردیت عفونی دیده می شود.
تشخیص این حالت اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان آن با درمان یک تومور یا لخته معمولی متفاوت است.
آیا سابقه سرطان روی تشخیص توده قلبی تاثیر دارد؟
بله.
اگر فرد سابقه یک سرطان مشخص داشته باشد، پزشک هنگام بررسی توده قلبی این سابقه را در نظر می گیرد.
برخی سرطان ها می توانند به صورت متاستاز به قلب یا اطراف آن گسترش پیدا کنند. در بعضی موارد نیز ممکن است توده ای از مسیر عروق یا ساختارهای اطراف به سمت قلب امتداد پیدا کند.
به همین دلیل در فردی که سابقه سرطان دارد، بررسی توده فقط به ظاهر آن در اکو محدود نمی شود و ممکن است CT، MRI یا تصویربرداری های دیگر برای مشخص شدن وسعت بیماری لازم باشد.
البته وجود سابقه سرطان هم به تنهایی ثابت نمی کند که توده مشاهده شده ناشی از سرطان است.
آیا برای تشخیص قطعی توده قلبی نمونه برداری لازم است؟
در بسیاری از موارد، پزشکان می توانند با کنار هم گذاشتن اطلاعات بالینی و تصویربرداری، تشخیص احتمالی مناسبی به دست آورند.
با این حال، تصویربرداری همیشه نمی تواند نوع سلول های یک تومور را با قطعیت مشخص کند. در بعضی موارد، تشخیص نهایی ماهیت تومور به بررسی بافت زیر میکروسکوپ نیاز دارد.
این موضوع بیشتر در شرایطی مطرح می شود که احتمال تومور وجود داشته باشد و تصمیم درمانی به مشخص شدن نوع دقیق آن وابسته باشد.
بنابراین نمونه برداری یا بررسی بافتی برای همه توده های قلبی انجام نمی شود و تصمیم درباره آن به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
چه زمانی وجود توده قلبی می تواند اورژانسی باشد؟
خود عبارت «توده قلبی» لزوما به معنی یک وضعیت اورژانسی نیست، اما بعضی علائم همراه آن نیازمند ارزیابی سریع هستند.
اگر فردی که توده قلبی برای او مطرح شده دچار علائمی مانند موارد زیر شود، باید فورا ارزیابی پزشکی شود:
- درد شدید یا ناگهانی قفسه سینه
- تنگی نفس شدید یا ناگهانی
- غش یا از دست دادن هوشیاری
- ضعف یا بی حسی ناگهانی یک طرف بدن
- اختلال ناگهانی در صحبت کردن
- تپش قلب شدید همراه با ضعف یا سرگیجه
- افت شدید فشار خون یا احساس نزدیک بودن به غش
به خصوص علائم ناگهانی عصبی می توانند نشانه یک رویداد آمبولیک مانند سکته مغزی باشند و نباید منتظر برطرف شدن خود به خود آنها ماند.
درمان توده داخل قلب چگونه انجام می شود؟
درمان توده داخل قلب به نوع توده، اندازه، محل قرارگیری، علائم بیمار و تاثیری که توده روی جریان خون یا عملکرد قلب گذاشته است بستگی دارد. به همین دلیل برای همه توده های قلبی یک روش درمانی یکسان وجود ندارد.
اولین مرحله معمولا مشخص کردن ماهیت توده است. اگر بررسی ها نشان دهند که توده یک لخته خون است، درمان با تومور قلبی متفاوت خواهد بود. اگر توده یک تومور خوش خیم باشد، ممکن است جراحی مطرح شود و اگر احتمال بدخیمی وجود داشته باشد، بررسی های گسترده تری برای مشخص کردن نوع و وسعت بیماری انجام می شود.
در بعضی بیماران نیز ممکن است ساختار مشاهده شده اصلا توده واقعی نباشد و پس از بررسی دقیق تر، مشخص شود که یک ساختار طبیعی یا تغییر تصویری بوده است.
درمان لخته داخل قلب
اگر مشخص شود توده مشاهده شده در واقع لخته خون است، پزشک با توجه به علت تشکیل لخته و وضعیت بیمار درباره درمان تصمیم می گیرد.
در بعضی شرایط داروهای ضد انعقاد برای جلوگیری از بزرگ تر شدن لخته و کاهش خطر ایجاد لخته های جدید استفاده می شوند. انتخاب دارو، مقدار مصرف و مدت درمان به علت ایجاد لخته، محل آن و شرایط فرد بستگی دارد.
برای مثال، در فرد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، پزشک علاوه بر بررسی خود لخته، علت ایجاد آن و خطر سکته مغزی را نیز در نظر می گیرد.
نکته مهم این است که مصرف خودسرانه داروهای ضد انعقاد برای توده ای که هنوز ماهیت آن مشخص نشده، کار درستی نیست. زیرا هر توده ای لخته نیست و درمان باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود.
درمان تومورهای خوش خیم قلب
بعضی تومورهای خوش خیم قلب مانند میگزوم ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند.
خوش خیم بودن یک تومور به این معنی نیست که همیشه می توان آن را بدون درمان رها کرد. یک توده خوش خیم اگر داخل مسیر جریان خون قرار بگیرد یا به دریچه قلب نزدیک باشد، می تواند باعث اختلال عملکرد قلب یا افزایش خطر آمبولی شود.
برای مثال، میگزوم قلبی ممکن است با جریان خون تداخل ایجاد کند و در بعضی شرایط خطر جدا شدن بخشی از توده یا ایجاد آمبولی وجود داشته باشد. به همین دلیل در صورت تشخیص میگزوم، معمولا برداشتن آن با جراحی مورد توجه قرار می گیرد.
نوع جراحی به محل توده، اندازه آن و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.
آیا تومور قلبی ممکن است دوباره برگردد؟
بعضی تومورهای قلبی پس از درمان می توانند دوباره ایجاد شوند، اگرچه احتمال عود به نوع تومور و شرایط بیمار بستگی دارد.
به همین دلیل حتی پس از برداشتن یک توده، ممکن است پزشک انجام اکو یا سایر تصویربرداری ها را در فواصل مشخص توصیه کند.
پیگیری اهمیت بیشتری پیدا می کند اگر توده قبلی ویژگی هایی داشته باشد که احتمال عود را افزایش دهد یا بیمار سابقه خانوادگی یک بیماری مرتبط با تومورهای قلبی داشته باشد.
بنابراین پایان جراحی همیشه به معنی پایان کامل پیگیری نیست.
درمان تومورهای بدخیم قلب چگونه است؟
تومورهای بدخیم اولیه قلب بسیار نادر هستند و درمان آنها به نوع سرطان، محل درگیری، اندازه توده و میزان گسترش بیماری بستگی دارد.
در بعضی بیماران جراحی می تواند بخشی از درمان باشد، اما همیشه امکان برداشتن کامل تومور وجود ندارد. در برخی موارد نیز درمان های دیگری مانند شیمی درمانی یا سایر روش های اختصاصی سرطان ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.
اگر توده قلبی در واقع گسترش یک سرطان از بخش دیگری از بدن باشد، درمان بر اساس نوع سرطان اولیه و میزان انتشار بیماری برنامه ریزی می شود.
به همین دلیل درمان چنین توده هایی معمولا نیازمند همکاری چند متخصص از جمله متخصص قلب، جراح قلب و در صورت نیاز متخصص سرطان است.
اگر توده هیچ علامتی ایجاد نکند چه می شود؟
نداشتن علامت به این معنی نیست که توده حتما بی خطر است.
بعضی توده ها در زمان انجام اکو به صورت اتفاقی پیدا می شوند و فرد هیچ علامتی ندارد. در چنین شرایطی پزشک ابتدا باید مشخص کند که این ساختار دقیقا چیست و آیا احتمال ایجاد عارضه در آینده وجود دارد یا خیر.
گاهی پس از بررسی های تکمیلی مشخص می شود که توده کوچک و کم خطر است و فقط نیاز به پیگیری دارد. در موارد دیگر ممکن است حتی یک توده بدون علامت به دلیل محل قرارگیری یا احتمال آمبولی نیاز به درمان داشته باشد.
بنابراین تصمیم گیری فقط بر اساس وجود یا نبود علائم انجام نمی شود.
آیا توده داخل قلب می تواند باعث تنگی نفس شود؟
بله، بعضی توده ها می توانند باعث تنگی نفس شوند.
اگر توده در مسیر ورود یا خروج خون از یک حفره قلب قرار گرفته باشد، ممکن است جریان خون طبیعی را مختل کند. در این شرایط قلب برای حفظ گردش خون باید بیشتر کار کند و علائمی مانند تنگی نفس، خستگی یا کاهش تحمل فعالیت ایجاد شود.
البته تنگی نفس به تنهایی نشانه وجود توده قلبی نیست و بیماری های بسیار شایع تری مانند نارسایی قلبی، بیماری های ریوی، کم خونی و مشکلات دیگر نیز می توانند چنین علامتی ایجاد کنند.
آیا توده قلبی باعث تپش قلب می شود؟
گاهی ممکن است.
برخی توده ها می توانند با ساختارهای قلبی یا مسیرهای الکتریکی قلب تداخل ایجاد کنند و باعث بروز اختلال ریتم شوند. همچنین بیماری زمینه ای همراه با توده ممکن است خودش خطر آریتمی را افزایش دهد.
اگر تپش قلب جدید، شدید یا همراه با سرگیجه، غش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس باشد، باید سریع تر بررسی پزشکی انجام شود.
توده قلبی و سکته مغزی چه ارتباطی دارند؟
یکی از نگرانی های مهم در بعضی توده های داخل قلب، آمبولی است.
اگر لخته خون یا بخشی از یک توده از محل خود جدا شود، ممکن است وارد جریان خون شود. اگر این ماده از طریق گردش خون به مغز برسد، می تواند یکی از علل سکته مغزی باشد.
به همین دلیل علائم ناگهانی مانند ضعف یا بی حسی یک طرف بدن، اختلال در صحبت کردن، افتادگی صورت یا اختلال ناگهانی بینایی باید جدی گرفته شوند و نیاز به ارزیابی فوری دارند.
البته احتمال آمبولی در همه انواع توده های قلبی یکسان نیست و به نوع، محل و ویژگی های توده بستگی دارد.
برای توده داخل قلب به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
معمولا اولین پزشک مناسب برای بررسی چنین یافته ای متخصص قلب و عروق است.
متخصص قلب می تواند گزارش اکو و علائم بیمار را بررسی کند و در صورت نیاز تصویربرداری تکمیلی مانند اکو از راه مری، MRI قلب یا CT را درخواست کند.
اگر احتمال تومور مطرح باشد، ممکن است متخصص تصویربرداری قلب، جراح قلب یا متخصص انکولوژی نیز در روند تشخیص و درمان حضور داشته باشند.
در موارد پیچیده، تصمیم گیری توسط یک تیم چند تخصصی می تواند به انتخاب روش مناسب تشخیص و درمان کمک کند.
آیا می توان از ایجاد توده داخل قلب پیشگیری کرد؟
برای همه انواع توده های قلبی روش مشخصی برای پیشگیری وجود ندارد، زیرا علت تشکیل آنها یکسان نیست.
با این حال، کنترل بیماری هایی که احتمال تشکیل لخته را افزایش می دهند اهمیت دارد. کنترل مناسب فشار خون، دیابت و سایر بیماری های زمینه ای، پیگیری بیماری های ریتم قلب مانند فیبریلاسیون دهلیزی و مصرف درست داروهای تجویز شده می تواند در کاهش بعضی عوارض مرتبط با لخته نقش داشته باشد.
اگر فرد سابقه بیماری قلبی یا یک توده قبلی داشته باشد، پیگیری منظم نیز اهمیت دارد.
چه زمانی باید برای توده قلبی فورا اقدام کرد؟
اگر فردی که برای او توده داخل قلب مطرح شده است دچار علائم شدید یا ناگهانی شود، نباید منتظر نوبت معمول پزشک بماند.
علائمی مانند موارد زیر نیازمند ارزیابی فوری هستند:
- درد شدید یا ناگهانی قفسه سینه
- تنگی نفس شدید
- غش یا بیهوشی
- ضعف ناگهانی دست یا پا
- اختلال ناگهانی در حرف زدن
- افتادگی ناگهانی یک طرف صورت
- تپش قلب شدید همراه با غش یا سرگیجه شدید
- کبودی یا افت شدید وضعیت عمومی
این علائم لزوما به معنی خطرناک بودن خود توده نیستند، اما می توانند نشانه یک عارضه جدی قلبی یا عروقی باشند.
سوالات متداول
آیا توده داخل قلب همیشه سرطان است؟
خیر. توده داخل قلب می تواند علت های مختلفی داشته باشد و ممکن است یک لخته خون، تومور خوش خیم، تومور بدخیم یا حتی ساختاری باشد که در تصویربرداری شبیه توده دیده شده است.
شایع ترین تومور خوش خیم قلب چیست؟
میگزوم یکی از شناخته شده ترین تومورهای خوش خیم اولیه قلب است و بیشتر در دهلیز چپ دیده می شود.
آیا توده داخل قلب با اکو مشخص می شود؟
اکوکاردیوگرافی معمولا یکی از اولین روش های بررسی توده قلبی است، اما همیشه نمی تواند ماهیت دقیق توده را مشخص کند. در بعضی موارد MRI، CT یا اکو از راه مری لازم می شود.
آیا هر توده قلبی نیاز به عمل دارد؟
خیر. درمان به نوع و شرایط توده بستگی دارد. بعضی لخته ها با درمان دارویی مدیریت می شوند، بعضی توده ها فقط نیاز به پیگیری دارند و بعضی تومورها به دلیل خطر ایجاد عوارض نیازمند جراحی هستند.
MRI قلب برای توده چه چیزی را نشان می دهد؟
MRI می تواند ویژگی های بافتی توده، محل آن و ارتباطش با بافت های اطراف را بهتر مشخص کند و در افتراق بعضی تومورها از لخته خون کمک کننده باشد.
آیا توده قلبی می تواند باعث سکته مغزی شود؟
بعضی توده ها یا لخته های داخل قلب می توانند خطر آمبولی ایجاد کنند. اگر ماده ای از داخل قلب وارد جریان خون شود و به مغز برسد، ممکن است باعث سکته مغزی شود.
اگر در گزارش اکو نوشته شده باشد «توده» باید نگران باشم؟
این عبارت به تنهایی تشخیص سرطان یا یک بیماری خطرناک نیست. باید مشخص شود ساختار مشاهده شده دقیقا چیست و آیا به بررسی بیشتری نیاز دارد یا خیر. بهتر است گزارش اکو توسط متخصص قلب بررسی شود.
سخن نهایی
توده داخل قلب یک اصطلاح تشخیصی است و به تنهایی مشخص نمی کند که فرد به تومور یا سرطان مبتلا شده است. لخته خون، تومورهای خوش خیم، تومورهای بدخیم، ضایعات مرتبط با عفونت و حتی بعضی ساختارهای طبیعی می توانند در تصویربرداری شبیه توده دیده شوند.
اکوکاردیوگرافی معمولا یکی از اولین روش های بررسی است، اما در بسیاری از موارد برای مشخص شدن ماهیت توده به تصویربرداری دقیق تر مانند MRI یا CT نیاز است. انتخاب روش مناسب به محل توده، اندازه، علائم بیمار و تشخیص های احتمالی بستگی دارد.
درمان نیز برای همه بیماران یکسان نیست. بعضی توده ها فقط به پیگیری نیاز دارند، بعضی لخته ها با درمان دارویی مدیریت می شوند و برخی تومورها ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
اگر در گزارش اکو یا تصویربرداری شما عبارت «توده داخل قلب» ذکر شده است، بهتر است قبل از هرگونه نگرانی یا تصمیم درمانی، نتیجه توسط متخصص قلب بررسی شود تا مشخص شود این یافته دقیقا چیست و آیا نیاز به آزمایش یا تصویربرداری بیشتری دارد.
منبع
American College of Cardiology